Sürdürülebilirlik Raporlarında İçerik Analizi: Gıda Sektöründe Yer Alan İşletmeler Üzerine Bir Değerlendirme

Authors : Yasemin Demir, Fatih Konak

Pages : 176-188

Doi:10.47138/jeaa.1794077

View : 139 | Download : 168

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Sürdürülebilirlik, gelecek nesillere sağlıklı ve temiz bir çevre sağlayabilmek adına önemli bir kavramdır. Sürdürülebilirliği günümüz kaynaklarını gelecek nesillere bırakabilmek için kaynaklara zarar vermeden kullanmak şeklinde tanımlamak mümkündür. Temel unsurları, sosyal gelişim, toplumdaki dayanışma ve paylaşma ile yakından ilgili olan sürdürülebilirlik, çevre bilinci, yeşil alanları ve canlı türlerinin korunmasını da kapsamaktadır. Bu kapsamda, firmaların yayımladıkları sürdürülebilirlik raporlarının hedefler ve bu hedeflere ulaşım için kullanılan enstrümanlar bağlamında nasıl bir içerik oluşturduğunun tespit edilmesi bu araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Yapılan araştırma çerçevesinde, BIST Sürdürülebilirlik Endeksi’nde gıda sektörü içerisinde yer alan şirketlerin 2022 yılında yayınlamış oldukları faaliyet raporları MAXQDA Analytics Pro 24.0.0 programı aracılığıyla belirli belgeler ve kodlar oluşturularak içerik analizi yapılmış ve ortaya çıkan bulgular değerlendirilmiştir. Elde edilen çıktılar neticesinde, oluşturulan kod bulutunda “verimlilik” kavramına sıklıkla değinildiği görülmüştür. Çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirlik değişkenlerinin istatistikleri kodlanmış, üzerinde en çok durulan çevresel sürdürülebilirlik kodu (%20,2) verimlilik olarak bulunmuştur. Ekonomik sürdürülebilirlik ile ilgili en çok üzerinde durulan kod finansal performans (%36,1) olarak görülmüştür. Sosyal sürdürülebilirlik sonuçlarına bakıldığında üzerinde en çok durulan kod müşteri memnuniyetidir (%30,4). Dokümanlarda iki kodun birlikte oluşumunu gösteren kod ilişkileri matrisinde ise, kodların en yoğun ilişkide olduğu diğer kodların “çalışan memnuniyeti ile müşteri memnuniyeti”, “kalite yönetimi ile verimlilik” olduğu görülmüştür. Son olarak da “su yönetimi ile atık yönetimi-iklim değişikliği-enerji yönetimi” arasında olduğu tespit edilirken, diğer taraftan “yatırım ile verimlilik”, “döngüsel ekonomi ile çevre yönetimi” ve “finansal performans ile verimlilik” arasındaki ilişkilerin diğerleri kadar yoğun olmadığı görülmüştür.
Keywords : BIST sürdürülebilirlik endeksi, sürdürülebilirlik raporu, içerik analizi, MAXQDA

ORIGINAL ARTICLE URL