Zorbalık Ölçeği: Akran Zorbalığına ve Siber Zorbalığa Yönelik Bütüncül Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

Authors : Feyzullah Çetinkaya, İbrahim Tanrıkulu

Pages : 1298-1317

Doi:10.17679/inuefd.1662787

View : 150 | Download : 294

Publication Date : 2025-09-02

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin zorbalık ve mağduriyet deneyimlerini ölçen, geçerliği ve güvenirliği test edilmiş Zorbalık Ölçeği’ni geliştirmektir. Yapı geçerliği, açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile test edilmiştir. AFA çalışma grubunun verileri Güneydoğu’da bir büyük şehirde beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci sınıflarda öğrenim gören 400 ortaokul öğrencisinden toplanmıştır. Ölçeğin zorbalık yapma ve mağduriyet alt maddelerine yapılan iki ayrı AFA sonucunda tek faktörlü yapıda 20 madde belirlenmiştir. DFA çalışma grubunun verileri 505 ortaokul öğrencisinden elde edilmiştir. DFA sonucunda zorbalık yapma ve mağduriyet modellerinin iyi uyum değerlerine sahip oldukları saptanmıştır. AFA grubunda, zorbalık yapma ve mağduriyet maddelerinin iç tutarlık katsayısı sırasıyla 0.88 ve 0.88 olarak bulunmuştur. DFA grubunda, zorbalık yapma ve mağduriyet maddelerinin iç tutarlık katsayısı sırasıyla 0.76 ve 0.83 olarak bulunmuştur. Elde edilen bulgular, Zorbalık Ölçeği’nin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir. Zorbalık Ölçeği, ortaokul döneminde akran zorbalığı ve siber zorbalık davranışlarını ölçmek amacıyla ortaokul öğretmenleri, okul psikolojik danışmanları ve araştırmacılara birçok fırsat sağlayabilecektir.
Keywords : akran zorbalığı, siber zorbalık, ortaokul, ölçek geliştirme

ORIGINAL ARTICLE URL