SURİYE’NİN YENİDEN İNŞA SÜRECİNDE TÜRKİYE VE İSRAİL’İN İZLEDİĞİ POLİTİKALARIN BAŞARISIZ DEVLET OLGUSU ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

Authors : Ertuğrul Yazar

Pages : 528-544

Doi:10.21492/inuhfd.1804628

View : 188 | Download : 364

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Uluslararası hukukta üzerinde mutabık kalınmış bir tanımı olmamakla beraber “başarısız devlet”, yerine getirmesi gereken temel işlevleri sürdüremeyen, istikrarsızlığa sürüklenmiş, tüm fonksiyonel işlevlerini yitirmiş, ülkede huzur, sükûnet ve güvenliği sağlayamamış, egemen otoritesi ortadan kalkmış ve halk nezdinde meşruiyetini yitirmiş devletler için kullanılmaktadır. 2005 yılından bu yana yayımlanan “Kırılgan Devletler İndeksi”nin 2024 yılı raporuna göre Suriye dünyada en başarısız 4’üncü devlet konumundadır. 8 Aralık 2024 tarihinde Suriye’de 61 yıl süren Baas rejimi devrilmiş ve Ahmed Şara liderliğinde yeni bir Suriye yönetimi kurulmuştur. Devrimin birinci yılında yeni Suriye yönetiminin öncelikleri arasında yer alan ülkenin toprak bütünlüğünü ve birliğini sağlamak, güvenliği tesis etmek, kalkınmayı sağlamak gibi hedefler aynı zamanda ülkenin başarısız devlet olgusundan kurtulması için de gereklidir. Bu çalışma, coğrafi yakınlıkları ve tarihsel-stratejik çıkarları gereği Suriye’nin iç dinamiklerine etki eden iki komşu devlet olan Türkiye ve İsrail’in Suriye’de izledikleri politika ve devletin yeniden inşası sürecindeki değişen rollerinin Suriye’nin başarılı-başarısız devlet olgusuna etkilerini analiz etmeye çalışmaktadır. Çalışmada örnek vaka incelemesi yöntemi kullanılmakta olup karşılaştırmalı olarak Türkiye ve İsrail politikaları ele alınmaktadır. Ortadoğu’da yayılmacı bir politika izleyen İsrail’in yaklaşımı “engelleyici” ve “statükoyu koruyucu” iken Suriye’de politik istikrar, toplumsal uzlaşı ve iktisadi kalkınmaya dayanan bir sistemin oluşmasını arzulayan Türkiye’nin benimsediği politikalar Suriye’nin yeniden inşasında “yapıcı” bir yaklaşım taşımaktadır. Bulgular İsrail’in askeri müdahaleleri ve toprak işgallerinin Suriye’nin egemenlik krizini derinleştirdiğini; Türkiye’nin ise iş birliğine odaklandığını, Suriye’nin kalıcı istikrarına ve bölgesel barışın tesisine katkı sunduğunu ortaya koymuştur.
Keywords : Başarısız Devlet, Suriye’nin Yeniden İnşası, Türkiye, İsrail, Uluslararası Hukuk

ORIGINAL ARTICLE URL