HUAK M.18/5 HÜKMÜNDEKİ DAVA AÇMA YASAĞINA İLİŞKİN DÜZENLEME, ARABULUCULUK ANLAŞMA BELGESİNİN İPTALİ TALEBİNİN, ÜZERİNDE ANLAŞILAN HUSUSLAR HAKKINDA AÇILMIŞ BİR DAVADA ÖN SORUN OLARAK İNCELENMESİNE ENGEL MİDİR?

Authors : Kudret Aslan, Leyla Akyol Aslan
Pages : 597-612
Doi:10.21492/inuhfd.1820997
View : 142 | Download : 193
Publication Date : 2025-12-25
Article Type : Research Paper
Abstract :Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflarca bir anlaşmaya varılmışsa, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 18/5 hükmüne göre, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz. Bununla birlikte söz konusu hükmün mutlak bir dava açma yasağı getirmediği, anlaşma belgesinin sahte, geçersiz ya da irade bozukluğu nedeniyle iptale tabi olduğu iddia edilerek dava açılabileceği kabul edilmektedir. Ancak söz konusu iddiaların, anlaşılan hususlar hakkında açılan bir davada ön sorun olarak incelenip incelenemeyeceği hususunda uygulamada tereddüt yaşanmaktadır. Yargıtay’ın bazı kararlarında ve diğer bazı kararlarında yer alan karşı oy gerekçelerinde, söz konusu iddiaların, anlaşılan hususlar hakkında açılacak bir davada ön sorun olarak incelenemeyeceği ifade edilmektedir. Bu uygulamaya göre, öncelikle anlaşma belgesi hakkında söz konusu iddialar ileri sürülerek ayrı bir dava açılmalı ve bu davada anlaşma belgesinin iptali sağlanmalıdır. Bu yolla HUAK m.18/5 hükmündeki dava açma yasağı aşılmadan, anlaşılan hususlar hakkında dava açılarak söz konusu iddiaların ön sorun olarak incelenmesi sağlanamaz. Buna rağmen anlaşılan hususlarda dava açılmış ve bu davada anlaşma belgesinin geçersiz olduğu ya da irade bozukluğu sebebiyle iptali tabi olduğu ileri sürülmüşse, öncelikle davacıya bu iddialar hakkında ayrı bir dava açması için kesin süre verilmesi ve açılan davanın sonucunun bekletici sorun yapılması gerektiği savunulmaktadır. Çalışmada, uygulamada yaşanan bu sorun, doktrinde ileri sürülen görüşler ve Yargıtay kararları çerçevesinde ele alınmaktadır.
Keywords : Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, HUAK m. 18/5, Ön Sorun, Arabuluculuk, Anlaşma Belgesi

ORIGINAL ARTICLE URL