CHATBOTLARIN YARGI BAĞIMSIZLIĞI VE ADİL YARGILANMA HAKKI BOYUTUYLA DEĞERLENDİRİLMESİ

Authors : Mehmet Çoğalan, Zeynep Ebrar Kaya

Pages : 629-640

Doi:10.21492/inuhfd.1823247

View : 144 | Download : 190

Publication Date : 2025-12-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Yapay zekâ son dönemlerde en yaygın olarak tartışılan ve dünyanın her yerinde ve her sektöründe kullanılan bir teknolojidir. Yapay zekâ teknolojisinin en önemli örneği chatbotlardır. Chatbotlar, birçok alanda kullanıldığı gibi yargı alanında da kullanılmaktadır. Çin Halk Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri, Estonya ve Almanya gibi ülkeler yapay zekâyı yargılama faaliyetlerinde kullanmaktadır. Yapay zekânın yargılama faaliyetlerinde kullanılması, karların hızlı ve daha az hatalı çıkması açısından oldukça önemlidir. Ancak bu kullanımın hukukun temel ilkeleri arasında olan adil yargılanma hakkı ve yargı bağımsızlığı açısından riskli sonuçları olabilecektir. Hâkim tarafından chatbot kullanımı, hâkimin bağımsızlığına ve adil yargılanma ilkesine halel getirecek midir? Yapay zekâ yazılımının oluşturulması aşamasında algoritmik ayrımcılığın önüne geçilmesi gibi yapılacak olan diğer kısıtlamalar ve alınacak olan farklı tedbirler, yapay zekânın yargılama faaliyetleri içerisinde kullanımını uygun hale getirecektir. Bilindiği üzere birçok teknolojik araç yargı faaliyetlerinde kullanılmakta ve olumlu sonuçlar alınmaktadır. Online duruşma, elektronik imza gibi uygulamalar bu teknolojilerin başarılı örneklerindendir. Her ne kadar chatbotlar için bir ön yargı bulunsa da alınacak tedbirle birlikte yargıdaki iş yükünü büyük ölçüde ortadan kaldıracaktır. Burada yapay zekâ direkt olarak hâkimin yerine geçecek bir teknoloji değil bir yardımcı araç olarak kullanılacaktır.
Keywords : yapay zeka, adil yargılanma, yargı bağımsızlığı

ORIGINAL ARTICLE URL