DEZENFORMAYON VE İSRAİL-HAMAS SAVAŞI: DOĞRULAMA PLATFORMLARINDA YANLIŞ BİLGİ İÇERİKLERİNİN ANALİZİ

Authors : Hilal Özlem Abuşoğlu

Pages : 428-452

Doi:10.47107/inifedergi.1606857

View : 388 | Download : 482

Publication Date : 2025-12-12

Article Type : Research Paper

Abstract :Dezenformasyon, günümüzde demokratik süreçlerin işleyişini tehdit eden küresel bir sorun olarak önemli bir yer tutmaktadır. Bu sorun özellikle kriz ve çatışma dönemlerinde daha belirgin hale gelmekte ve yanlış bilgi içeren haberler, toplumların olaylara dair doğru ve objektif bilgilere ulaşmalarına engel olmaktadır. Bunun sonucunda güvenilir habercilik anlayışı zedelenmekte ve toplumsal güven sarsılmaktadır. Dijital çağın etkisiyle birlikte sosyal medya ve çevrim içi mecraların yanıltıcı içerikleri hızla üretme ve geniş kitlelere ulaştırma kapasitesi dezenformasyonun yayılma hızını önemli ölçüde artırmıştır. Bu bağlamda toplumu yanıltıcı bilgi akışına karşı bilinçlendirmeyi amaçlayan doğrulama platformları, dezenformasyonla mücadelede kritik bir rol üstlenmektedir. Yanlış bilgileri hızlı şekilde tespit ederek toplumun güvenilir haberlere erişimini kolaylaştıran doğrulama platformları, haber akışının sürekliliğine katkı sunmaktadır. Bu çalışmada, 7 Ekim 2023 tarihinde başlayan İsrail-Hamas savaşına dair yayılan dezenformasyon içeriklerinin doğrulama platformları üzerinden incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi tarafından yayımlanan Dezenformasyon Bültenleri ile Anadolu Ajansı Teyit Hattı\\\'nın \\\"Gazze\\\" sekmesi altında yer alan içerikler örneklem olarak seçilmiştir. Çalışmanın amacına ulaşmak için 7 Ekim 2023 ile 7 Ekim 2024 tarihleri arasında yayılan dezenformasyon içerikleri nitel araştırma yöntemlerinden içerik analiziyle değerlendirilerek yorumlanmıştır. Analiz kapsamında yanlış bilginin yoğunluğu, kaynakları ve biçimleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Araştırma sonucunda doğrulama platformlarında toplamda 431 dezenformasyon içeriğinin olduğu tespit edilmiştir. Bu içeriklerin çoğunluğunun manipülasyon, çarpıtma ve uydurma kategorilerinde yoğunlaştığı belirlenmiş olup, dezenformasyonun yayılmasında sosyal medya kullanıcılarının en büyük kaynak olarak öne çıktığı tespit edilmiştir. Ayrıca, dezenformasyon içeriklerinin büyük bir kısmının video formatında paylaşıldığı ve bu formatın yanıltıcı bilgilerin yayılmasında önemli bir rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : Dezenformasyon, İsrail-Hamas savaşı, dezenformasyon bülteni, AA teyit hattı.

ORIGINAL ARTICLE URL