Türkiye’de İmalat Sanayii Sektöründe Yoğunlaşma ve Rekabet Analizi: Kağıt ve Kağıt Ürünleri Sektörü Üzerine Bir Uygulama

Authors : Ülker Çam Karakaş
Pages : 1853-1870
Doi:10.15869/itobiad.1638242
View : 50 | Download : 82
Publication Date : 2025-09-30
Article Type : Research Paper
Abstract :İmalat sanayii sektörleri bir ekonominin reel üretim kapasitesini göstermesi açısından oldukça önemlidir. Sektör, üretim performansı, istihdam katkısı, katma değer oluşturma, milli gelire olan etkisi gibi açılardan da önemlidir. İmalat sanayii sektörlerinin güçlü bir performans göstermesi ülkenin istikrarlı bir ekonomik büyüme sergilemesi için anahtar rol oynamaktadır. Ekonomiye doğrudan ve dolaylı katkıları nedeniyle, imalat sanayii sektörlerinin dikkatli bir şekilde takip edilmesi gerekmektedir. 23 farklı alt sektörden oluşan imalat sanayii sektörleri içerisinde yer alan kağıt ve kağıt ürünleri sektörü de önemli bir ekonomik paydaştır. Emek yoğun bir arka plandan sermaye yoğun üretim sürecine doğru bir evrim barındırmaktadır. Çalışmada, 2016-2023 yılı verilerinden hareketle Türkiye’deki imalat sanayii alt sektörü olan kağıt ve kağıt ürünleri sektörünün piyasa yapısı CR4 ve CR8 yoğunlaşma endeksi, Herfindahl-Hirschman endeksi ve entropi endeksi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, literatüre ve beklentilere paralel olarak düşük yoğunluklu rekabetçi bir sektör sonuçlarını ortaya koymaktadır. Mikro ve küçük ölçekli firmaların toplam sektör içerisindeki payı yüksek ancak toplam hasıla içindeki payı oldukça düşüktür. Orta ve büyük ölçekli firmaların ise firma sayısı olarak az olmalarına karşın toplam hasıla üretimindeki paylarının yüksek olduğu görülmektedir. Ancak, elde edilen bulgulardan çıkan sonuca göre, mikro ve küçük ölçekli firmaların yoğunlaşma düzeylerinin düşük ve rekabet düzeylerinin yüksek olduğu görülmektedir. Orta ve büyük ölçekli firmalarda ise orta düzey yoğunlaşma ve monopollü rekabet şartlarını taşımaktadır. Sonuç olarak, firma ölçeklerine bağlı olarak yoğunlaşma farklılığı ortaya çıkmaktadır. Çalışmanın sonuç kısmında bunun nedenlerine ilişkin görüşler ortaya konulmuştur.
Keywords : Kağıt Sektörü, İmalat Sanayi, Yoğunlaşma endeksi, Herfindahl-Hirschman endeksi, Entropi endeksi

ORIGINAL ARTICLE URL