Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Dijital Sözlükler: Okuduğunu Anlama ve Söz Varlığına Etkilerine Dair Bir Literatür Taraması

Authors : Emre Çalışkan
Pages : 2356-2380
Doi:10.15869/itobiad.1624719
View : 114 | Download : 154
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu makale, yabancı dil olarak Türkçe (YDT) öğretiminde dijital sözlüklerin okuduğunu anlama ve söz varlığı üzerindeki yansımalarını ele alan bir literatür taramasıdır. Çalışmanın temel amacı, ulusal ve uluslararası literatürde 2010–2024 yılları arasında yayımlanmış araştırmaları inceleyerek dijital sözlüklerin öğretim süreçlerindeki rolünü bütüncül bir bakışla değerlendirmektir. Taramada Google Scholar, TR Dizin, Scopus ve Web of Science veri tabanları kullanılmış; “dijital sözlük, elektronik sözlük, çevrim içi sözlük, okuduğunu anlama, söz varlığı, vocabulary, reading comprehension, technology-assisted language learning” gibi anahtar kelimelerden yararlanılmıştır. Konu dışı olan, yalnızca sözlük tarihi ya da teknik altyapısına odaklanan çalışmalar kapsam dışında bırakılmıştır. İncelenen araştırmalar, dijital sözlüklerin kelimeye hızlı erişim, bağlam içinde anlamlandırma, tekrar yoluyla kalıcılık, okuma akıcılığı ve öğrenci motivasyonu gibi alanlarda önemli katkılar sağladığını ancak aşırı kullanımın bağlamdan anlam çıkarma becerisini ve eleştirel düşünme süreçlerini zayıflatabildiğini göstermektedir. Bulgular ayrıca dijital sözlüklerin etkilerinin yaş gruplarına göre farklılaştığını, öğrencilerin kullanım stratejilerinin başarı üzerinde belirleyici olduğunu ve yazma ile konuşma gibi becerilere yönelik araştırmaların sınırlı kaldığını ortaya koymaktadır. Çalışma, öğretmenlere dijital sözlükleri yalnızca kelime arama aracı olarak değil; eş ve zıt anlam ilişkileri, örnek cümleler, telaffuz ve bağlam bilgisi ile bütüncül dil öğretimini destekleyen pedagojik kaynaklar olarak yapılandırmaları yönünde öneriler sunmaktadır. Sonuç olarak, dijital sözlükler YDT sınıflarında etkili bir öğrenme desteği olarak görülmekte ancak bilinçli kullanımın teşvik edilmesi ve gelecekteki araştırmalarda yöntemsel çeşitliliğin artırılması gerekmektedir.
Keywords : Yabancı Dil Olarak Türkçe, Dijital Sözlükler, Okuduğunu Anlama, Kelime Öğrenme, Teknoloji Destekli Dil Öğretimi Kelime

ORIGINAL ARTICLE URL