Tarımda Dijital Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Üzerinden Çok Boyutlu Bir Değerlendirme

Authors : Ahmet Bağcı

Pages : 2313-2333

Doi:10.15869/itobiad.1744124

View : 190 | Download : 501

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, tarımda dijitalleşmenin Türkiye örneği üzerinden çok boyutlu etkilerini inceleyerek, dijital teknolojilerin tarımsal üretimden kırsal kalkınmaya, veri temelli karar almadan kamu politikalarına kadar uzanan dönüşüm kapasitesini ortaya koymaktadır. Dijitalleşme, yalnızca teknik bir modernleşme değil; sosyoekonomik yapıları dönüştüren, kurumsal etkileşimleri yeniden biçimlendiren ve üretim-tüketim ilişkilerini derinden etkileyen bir paradigma değişimi olarak ele alınmaktadır. Çalışmada, e-Çiftçi Portalı ve “Tarım Cebimde” gibi mobil uygulamalar, uzaktan algılama, sensör ağları, yapay zekâ tabanlı izleme ve karar destek sistemleri ile blokzincir temelli izlenebilirlik çözümlerinin tarım sektöründeki konumlanışı değerlendirilmektedir. Kırsal bölgelerde dijital altyapı yetersizlikleri, kadın ve genç çiftçilerin sınırlı erişimi, düşük dijital okuryazarlık ve başlangıç yatırım maliyetlerinin yüksekliği gibi etmenler, dönüşümün kapsayıcılığını sınırlayan temel engeller olarak öne çıkmaktadır. Kamu kurumları ve özel sektörün teknoloji geliştirme kapasitesi; TÜBİTAK ve TAGEM destekleri, yerli sensör ve yazılım çözümleri, hassas tarım uygulamaları ve veri paylaşım platformları çerçevesinde incelenmiştir. Bulgular, dijitalleşmenin tarımsal verimliliği artırma, su ve enerji kullanımını optimize etme, iklim değişikliğine uyumu kolaylaştırma, gıda güvenliğini güçlendirme ve kırsal refahı destekleme açısından stratejik önemini teyit etmektedir. Bununla birlikte, veri yönetişimi, birlikte çalışabilirlik standartları, siber güvenlik ve mahremiyet gibi alanlarda kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, finansal teşvikler, yayım ve eğitim programları, açık veri ve birlikte çalışabilir altyapılar, yerli teknoloji geliştirme politikaları ile kadın ve gençleri önceleyen sosyal içerme araçlarını bütünleştiren, çok aktörlü ve uzun vadeli bir dijital tarım stratejisi önerilmektedir. Bu yönüyle çalışma, dijital dönüşümün yalnızca teknolojik değil; toplumsal, yönetsel ve çevresel boyutlarıyla birlikte ele alınması gerektiğini vurgulamakta ve Türk tarımının dirençli, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir yapıya dönüşümü için politika önerileri sunmaktadır.
Keywords : Tarımda Dijitalleşme, Akıllı Tarım, Dijital Kamu Hizmetleri, Sürdürülebilir Tarım, Tarımsal Teknoloji

ORIGINAL ARTICLE URL