İsraf ve Aşırı Tüketimin Semitik Dinler ve Tüketim Türleri Açısından İncelenmesi

Authors : Zehra Türk, Hammet Arslan

Pages : 2961-2979

Doi:10.15869/itobiad.1808473

View : 109 | Download : 162

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :İsraf genel olarak insanın sahip olduğu maddi imkânları gereksiz yere saçıp savurması olarak bilinmektedir. Ancak insanın zamanını, emeğini, tabiatı da bilinçsizce tüketmesi de israf kapsamında değerlendirilir. Tüketim ise, üretilen veya yapılan şeylerin kullanılıp harcanması olarak tanımlanırken; aşırı tüketim birtakım sebepler ve etkenler nedeniyle insanların ihtiyaç duyduğundan daha fazlasını alması, harcaması ve tüketmesidir. Tüketim, modern insanların sadece fiziksel ihtiyaçlarının karşılandığı bir faaliyet değil, duygusal ve psikolojik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla gerçekleştirilen bir telafi mekanizması olarak görülmektedir. Semitik dinlerin kutsal metinlerinde ve yorum geleneğinde israf, sadece maddi kaynakların zamanın ve emeğin boşa harcanması olarak değil aynı zamanda doğal kaynakların da ölçüsüz kullanımı olarak değerlendirilmektedir. Bu dinlere ait kutsal metinlerde aşırılık ve savurganlık hem bireysel hem toplumsal düzeyde dengeyi bozucu bir davranış olarak eleştirilmektedir. Semitik dinlerin ortak mesajı, insanı ölçülülüğe, şükre ve sorumluluk bilincine çağırmaktır. Günümüz dünyasında modern dönem tüketim türleri zorunlu tüketim ve faydacı tüketim olarak sınıflandırılırken, postmodern tüketim türleri ise deneyimsel tüketim, sembolik tüketim, gösterişçi tüketim ve hedonik (hazcı) tüketim olarak gruplandırılmaktadır. Reklam ve medya, gelir düzeyi ve kredi olanaklarının artması, toplumsal baskı ve statü arayışı, online alışveriş ve ürünlere kolay erişim, teknolojik gelişmeler ve ürün çeşitliliğindeki artışlar ile psikolojik faktörler insanları aşırı tüketime teşvik etmektedir. Bu çalışmada ilk olarak, israf konusu Eski Ahit, Yeni Ahit ve Kur’an’dan örnek ayetlere ortaya konulmuştur. Bu çerçevede söz konusu geleneklerdeki yorum çalışmalarına da yer verilecektir. Daha sonra tüketim türleri ve insanları aşırı tüketime teşvik eden faktörler ele alınacaktır. Son olarak da bu dini yaklaşımların, günümüz tüketim kültürü ve çevresel krizler bağlamında nasıl bir ahlaki rehberlik sunduğu tartışılmaktadır.
Keywords : İsraf, Aşırı Tüketim, Semitik Dinler, Tüketim, Tüketim Türleri

ORIGINAL ARTICLE URL