GAZZÂLÎ’NİN TEHÂFÜTÜ’L-FELÂSİFE ESERİNDEKİ İBN SÎNÂ ELEŞTİRİSİNDE BAZI TEMEL KAVRAMLARIN KARŞILAŞTIRMALI İZAHI

Authors : Ömer ERDOĞAN

Pages : 309-328

Doi:10.20486/imad.75127

View : 43 | Download : 10

Publication Date : 2015-06-26

Article Type : Other Papers

Abstract :Bu çalışma Gazzâlî’nin Tehâfütü’l-Felâsife adlı eserinde İbn Sînâ’ya karşı yapmış olduğu ithamları ele almayı ve bunu yaparken de meseleyi aydınlatacak bazı kavramları -her iki düşünürün bu kavramlara verdiği anlamları göz önünde bulundurmak kaydıyla- incelemeyi amaç edinmektedir. Felsefe-kelâm tartışmalarının seyri açısından Gazzâlî’nin İbn Sînâ’ya karşı yaptığı haklı veya haksız ithamları incelemek ve mümkün olduğunca berraklaştırmak için kaleme alınan bu makale; kıdem (zâtî ve zamânî), hudûs, irâde, imkân ve sudûr kavramları etrafında konunun önemine binaen kısa ve net bilgiler verecektir. Gazzâlî’nin Tehâfütü’l-Felâsife adlı eserinde yaptığı filozof eleştirisi, genel itibariyle bakıldığında İslâm düşüncesinin önemli tartışma konularından biri olmuş ve İslâm felsefesinin önemli kavramlarının yeniden değerlendirilmesine fırsat vermiştir.  Bu makale, hem Gazzâlî’nin hem de İbn Sînâ’nın, yukarıda bahsi geçen kavramlara verdiği anlamları değerlendirirken, sınırlılıkları çizilmiş alan kapsamında kalmak kaydıyla, alıntılardan faydalanmaktadır. Yapılan karşılaştırmalı nakiller gösterecektir ki, makalenin incelediği kavramlara eleştirel boyutta yeni anlamlar yüklenmekle beraber, zaman zaman da yanlış anlamlar yüklenmiştir. Yüklenen anlamlar, aynı zamanda, Gazzâlî’nin Tehâfütü’l-Felâsife adlı eserinde İbn Sînâ’yı eleştirisinin sınırlılıklarını da çizmektedir.    
Keywords : Sudûr Kıdem, Hudûs, İrâde, İmkân, Sudûr

ORIGINAL ARTICLE URL