71 ve 72 Numaralı Amasya Şer’iyye Sicillerine Göre 1818-1827 Yılları Arasında Amasya’da Dini Hayat

Authors : İbrahim Tamar

Pages : 221-240

Doi:10.20486/imad.1426332

View : 100 | Download : 68

Publication Date : 2024-12-21

Article Type : Research Paper

Abstract :Şer’iyye sicilleri idari, siyasi, iktisadi ve hukuki alanlarda birçok bilgiyi ihtiva etmesi açısından önemli bir kaynak grubunu oluşturmaktadır. Osmanlı Devleti’nde bilhassa Tanzimat Dönemi’ne kadar şer’i mahkemelerde tutulan bu kayıtların birçoğu günümüze kadar intikal etmiştir. Böylelikle Osmanlı Devleti bünyesinde bulunan birçok kazaya ait değerli bilgilere ulaşılmıştır. Şer’iyye sicilleri vasıtasıyla hakkında birçok yeni bilginin öğrenildiği kazalardan bir tanesi de Amasya’dır. Amasya’ya ait birçok şer’iyye sicili transkripsiyon edilmiştir. Yapılan bu çevirilerden istifade edilerek farklı alanlarda birçok yeni çalışma ortaya koyulmuştur. Ancak yayınlanan çalışmaların çoğu iktisadi alanla sınırlı kalmıştır. Bilhassa şer’iyye sicilleri çerçevesinde, Amasya’da dinî hayatı konu edinen herhangi bir çalışma tespit edilememiştir. Bu sebeple belli bir dönem aralığında, dinî hayata dair bazı bilgilerin sunulması, çalışmanın ayırıcı özelliğini oluşturmaktadır. Nitekim dinî kurumlara birçok müslim-gayrimüslim tayini yapılmış, ihtida edenler ve ölmeden önce İslâmi usullere göre mallarını bağışlayanlar olmuştur. Ortaya koyulan çalışma, bu gibi birçok bilgiyi ihtiva etmektedir. Ele alınan bu çalışmanın ana kaynağını 71 ve 72 numaralı Amasya Şer’iyye Sicillerinin orijinal belgeleri ve bu sicillerin transkripsiyon edilerek hazırlanan tez çalışmaları oluşturmaktadır. Ayrıca bazı bölümlerde Osmanlı arşiv vesikalarından da istifade edilmiştir. Bu kaynaklar vasıtasıyla Amasya’da 1818-1827 yılları arasında, dinî hayata dair nelerin yaşandığını ortaya koymak amaçlanmıştır. Böylelikle şer’iyye sicillerinde dinî hayat ile ilgili ne gibi bilgilerin bulunabildiği görülmüş olacaktır. Ayrıca Amasya’da dinî hayatın ne şekilde yaşandığı, gayrimüslimlerin genel durumu ve müslim-gayrimüslim ilişkileri gibi hususlarda yeni bilgilerin ortaya konması hem Amasya hem de İslâm tarihi açısından büyük bir öneme sahip olduğu kanaatindeyiz.
Keywords : İslam Tarihi, Amasya, Dini Hayat, Şer’iyye Sicili, Kadı

ORIGINAL ARTICLE URL