Osmanlı Kudüs’ünde Müslüman Varlığının Temsili: Nebî Mûsâ Vakfı

Authors : Nihal Şahin Utku

Pages : 397-424

Doi:10.26650/iuitd.2025.1720380

View : 40 | Download : 35

Publication Date : 2025-10-03

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Memlükler döneminde tesis edilen ve Osmanlı idaresi boyunca da kurumsal yapısını koruyarak işleyişini sürdüren Nebî Mûsâ Makamı ve Vakfı’nı ağırlıklı olarak 16. ve 17. yüzyıl arşiv belgeleri ışığında kurumsal ve idarî bir bakış açısıyla incelemektedir. Vakfın kuruluş amacı, gelir kaynakları ve yönetişim biçimlerine odaklanan araştırma, başta Kudüs kadı sicilleri olmak üzere çeşitli Osmanlı dönemi arşiv kaynaklarına dayanmaktadır. Çalışma, Nebî Mûsâ Makamı’nın yalnızca kutsal bir mekân değil, aynı zamanda güçlü ve sürdürülebilir bir vakıf kurumu üzerinden işleyen; bölgesel aidiyet ve toplumsal temsile imkân tanıyan bir yapı olduğunu ortaya koymaktadır. Sultan Baybars tarafından büyük ölçekli gelir kaynaklarıyla donatılan vakıf, Osmanlı döneminde sıkı bir malî denetim altında faaliyetlerini sürdürmüş ve yerel topluluklarla dinamik bir ilişki geliştirmiştir. Makam, ziyaret dönemlerinde ve gündelik işleyişte vakfın kurumsal desteğiyle canlı bir toplumsal mekâna dönüşmüş; bu sayede Filistinli Müslüman toplumunun kolektif hafızasında merkezî bir yer edinmiştir. Çalışma, Nebî Mûsâ örneği üzerinden vakıf kurumunun kutsal mekânların sürekliliği ve toplumsal işlevleri üzerindeki rolünü somut biçimde analiz etmektedir.
Keywords : Nebî Mûsâ, Kudüs, Vakıf Yönetimi, Kutsal Mekânlar, Sultan Baybars

ORIGINAL ARTICLE URL