Üniversite Öğrencilerinin Din Temelli Afet Algıları ile Psikolojik Maruziyet Etkilerinin İncelenmesi

Authors : Bilal Kartal

Pages : 433-448

Doi:10.34082/islamiilimler.1729148

View : 173 | Download : 195

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Afetler, insanların fiziksel, sosyal ve psikolojik yaşamlarını derinden etkileyen, toplumun baş etme kapasitesini aşan doğa ve insan kaynaklı olaylar olarak tanımlanmaktadır. Bu olayların öngörülemezliği, insanlarda yalnızca fiziksel değil, ciddi düzeyde psikolojik etkiler de oluşturmaktadır. Afetlerin doğrudan mağduru olan bireylerin yanı sıra, dolaylı olarak tanık olanlar ya da afetzedelerin yakın çevresindeki kişiler de travmatik etkilerle karşılaşabilmektedir. Bu bağlamda psikolojik maruziyet, insanların afet gibi olağanüstü olaylar karşısında yaşadığı zihinsel, duygusal ve davranışsal zorlanmaları ifade etmektedir. Aynı zamanda, afetlerin dini bir çerçevede anlamlandırılması, insanların anlam arayışı, tevekkül anlayışı ve başa çıkma tutumlarında belirleyici rol oynayabilmekte, bu da psikolojik maruziyetin boyutlarını etkileyebilmektedir. Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin afet algılarını din temelli bir bakış açısıyla ele almak ve bu algının psikolojik maruziyet üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, Dicle Üniversitesi’nde öğrenim gören 282 kadın ve 142 erkek olmak üzere toplam 424 öğrenciyle yürütülmüştür. Nicel araştırma yaklaşımı benimsenmiş, betimsel tarama modeli ve korelasyonel analiz teknikleri kullanılmıştır. Veriler, gerekli etik kurul onayı alındıktan sonra anket yöntemiyle toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre, cinsiyetin afetleri din temelli değerlendirme üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Bununla birlikte, kadın öğrencilerin deprem sonrası psikolojik maruziyet düzeyleri erkeklere kıyasla anlamlı ölçüde daha yüksek çıkmıştır. Ayrıca, din temelli afet algısının, özellikle ruhsal değişim ve psikolojik olgunlaşma alt boyutlarını anlamlı düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Bu durum, afetlerin dini bakış açısıyla değerlendirilmesinin bireylerin ruhsal dayanıklılığını ve anlam bulma çabasını desteklediğini göstermektedir. Çalışma, afet sonrası psikososyal destek sistemlerinin insanların dini değerlerini göz önünde bulunduracak şekilde yapılandırılmasının önemine dikkat çekmektedir. Böylece din, afetlerin yol açtığı psikolojik travmaların azaltılmasında hem bireysel hem de toplumsal düzeyde güçlü bir destek kaynağı haline gelebilir.
Keywords : Din Psikolojisi, Afet, Deprem, Psikolojik Maruziyet, Din Temelli Afet Algısı

ORIGINAL ARTICLE URL