İngiliz Hukukundaki 2023 Elektronik Ticaret Belgeleri Kanunu’na Bir Bakış

Authors : Mehmet Çelebi Can

Pages : 925-955

View : 33 | Download : 45

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Dijitalleşen dünya her alanı etkilediği gibi ticari hayatı da etkilemekte, ticari işlemlerin gerçekleşmesi bakımından söz konusu olan pek çok süreç, artık kağıt temelli ticaret belgeleri ile değil, elektronik ortamdaki kayıtlarla takip edilmektedir. Akıllı sözleşmeler, dijital platformlar, dijital paralar ve dijital belgeler, ticari hayatı ve özellikle de uluslararası ticareti klasik olandan yani kağıt temelli sistemden elektronik kayıtlara dayanan bir dijital sisteme dönüştürmüştür. Bahsi geçen tüm bu yeniliklerin daha doğru bir ifade ile ticari hayatta dijital dönüşümünün uygulanabilmesi için öncelikle ulusal ama nihayetinde mutlaka uluslararası yeni yeknesak kurallar ve standartların olması kaçınılmaz bir gerçekliktir. Bununla ilgili olarak Birleşmiş Milletler, BM Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu (UNCITRAL) tarafından Devredilebilir Elektronik Kayıtlara İlişkin Model Kanununu (MLETR) ile bir aksiyon almıştır. Bu Model Kanunun tetiklediği en önemli ulusal mevzuat değişikliği ise Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı’nda 20 Eylül 2023 tarihinde yürürlüğe giren Electronic Trade Documents Act 2023 (“ETDA”)’dır. Bu Kanun ile klasik yaklaşımın iz düşümü olan kağıt ticaret belgelerinin yanı sıra dijital dönüşümün ticari hayata yansıması olan elektronik ticaret belgelerinin varlığı kabul edilmiş ve bunlara da aynı hüküm ve sonuçlar bağlanarak günümüz uygulamasında zaten var olan elektronik evraka yasal fonksiyon kazandırılmıştır. MLETR kaçınılmaz olarak Türk mevzuatına da yansıyacaktır. Buna dair kanun teklifinin hazırlanmasıyla ilgili çalışma grupları ve/veya bilimsel akademik projeler için Electronic Trade Documents Act 2023 (“ETDA”) doğrudan bir iktibas kaynağı olmasa dahi ilham alınması gereken bir düzenlemedir. Bu nedenle huzurdaki çalışmada, klasik özel hukuk/ticaret hukuku bakış açısından sıyrılıp dijital dönüşümle nasıl uyumlu hale gelinebileceğine dair önemli bir örnek olan ETDA incelenmektedir.
Keywords : Elektronik Ticaret Belgeleri, Uluslararası Ticaret, Dijital Dönüşüm, MLETR, ETDA

ORIGINAL ARTICLE URL