OTOİMMÜN HASTALIKLARDA GLİKAN BİYOBELİRTEÇLERİN KEŞFİ: TANI VE TEDAVİDE SON GELİŞMELER

Authors : Müşerref Çağlı, Rafig Gurbanov, İsmail Poyraz

Pages : 349-379

Doi:10.55071/ticaretfbd.1660449

View : 68 | Download : 78

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Glikanlar, insan vücudunda salgılanan çok sayıda proteine bağlanarak bu proteinlerin yapısal ve işlevsel özelliklerinde önemli değişikliklere yol açan kompleks şeker molekülleridir. Glikozilasyon olarak bilinen bu süreçteki anormallikler, kanser, kardiyovasküler hastalıklar, otoimmün bozukluklar ve kronik inflamatuvar hastalıklar gibi birçok patolojik durumla yakından ilişkilidir. Özellikle otoimmün hastalıklarda, glikan yapılarındaki değişiklikler, hastalığın başlangıcı, ilerlemesi ve tedavi sürecinde kritik bir rol oynar. Günümüzde, glikan yapılarındaki değişikliklerin analizi için yaygın olarak kullanılan kütle spektrometresi gibi ileri analitik teknikler, glikan profillerinin yüksek hassasiyetle belirlenmesine ve hastalıkla ilişkili spesifik glikan modifikasyonlarının tespit edilmesine olanak tanır. Erken dönemde yapılan bu analizler, hastalığın tanısı, tedavi stratejilerinin belirlenmesi ve tedaviye yanıtın izlenmesi açısından klinik karar verme süreçlerine önemli katkılar sağlayabilir. Bu çalışmada, otoimmün hastalıklar başta olmak üzere çeşitli patolojik durumlarda glikan yapılarındaki değişikliklerin rolü ele alınmakta ve bu değişikliklerin potansiyel biyobelirteçler olarak kullanımına yönelik güncel bilgiler sunulmaktadır. Ayrıca, glikan biyobelirteçlerin klinik uygulamalarda kullanımını kolaylaştıracak yeni teknolojik yaklaşımlar ve gelecek perspektifleri de değerlendirilmektedir.
Keywords : Biyobelirteç, Glikan, Kütle Spektrometrisi, Otoimmün Hastalıklar

ORIGINAL ARTICLE URL