ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ YÖNTEMİNE DAYALI AFET SONRASI ACİL DURUMLAR İÇİN GEÇİCİ BARINMA ALANI SEÇİMİ

Authors : Muhammet Enes AKPINAR, Zehra Nuray NİŞANCI

Pages : 1368-1381

Doi:10.46928/iticusbe.882493

View : 51 | Download : 11

Publication Date : 2021-12-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Afetler insanlığın hiç beklenmedik zamanda karşılaşabileceği doğa olaylarıdır. Bu doğa olaylarının beklenmedik zamanda gerçekleşmesi beraberinde birçok felaketi getirebilmektedir. Hiç kuşkusuz afet sonrası en az zararla bu durumdan kurtulmanın yolu önceden tedbir alınmasıdır. Bir depremden sonra yapılacak işlemlerin belli olması en az can kaybı ile depremin sonlanmasına imkan tanıyabilir. Afet sonrası oluşturulacak geçici barınma bölgelerinin seçimi afetten sonra insanların barınma ve ihtiyaçlarının giderilmesi için en önemli adımlardan birisidir. Geçici barınma alanının seçimi çok farklı sayıda kritere bağlı olabilmektedir. Dolayısıyla alternatif geçici barınma alanı seçimi bir çok kriterli karar verme problemi olarak tanımlanabilir. Bu çalışmada amaç olası bir afet sonrası geçici barınma alanı seçimi üzerine bir uygulama yapmak ve en uygun alternatif konuma karar vermektir. Yöntem: Çalışmada problemin çözümü için çok kriterli karar verme yöntemi olan analitik hiyerarşi süreci kullanılmıştır. Bu yöntemde karar vericiler tarafından belirlenen kriterlerin ikili karşılaştırmaları yapılmaktadır. Ayrıca, her bir kriter ve alternatif arasında da kıyaslama yapılarak en uygun alternatif seçimine imkan tanımaktadır. Bu yöntem az bilgi ve karmaşık olmayan işlem aşamaları sebebiyle bu çalışmada kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada en uygun geçici barınma alanı seçimi yapılmıştır. Bu seçim işleminde altı farklı kriter dikkate alınmıştır (kamp boyutu, sağlık merkezlerine uzaklık, şehir merkezine uzaklık, altyapı, sosyal alanlara mesafe ve ulaşılabilirlik). Bu kriterleri karşılayan en uygun üç farklı konum belirlenmiştir. Bu belirlenen kriterlere göre en uygun üç konum analitik hiyerarşi süreci yöntemine göre değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre barınma alanının boyutu kriterinin en yüksek ağırlığa sahip olduğu görülmüştür. Alternatif konumlar arasında yapılan değerlendirmelerde ise üçüncü alternatif konumun, geçici barınma alanı olarak en uygun yer olduğu görülmüştür. Özgünlük: Bu çalışmada bir afet sonrası geçici barınma alternatiflerinin değerlendirilmesi süreci ele alınmıştır. Ülkemizde afet sonrası müdahaleler için yetkili kurullar bulunmaktadır. Bu kurullar gerek illerde gerekse de ilçelerde ansızın yaşanan deprem ve sel gibi doğal afetlerde tedbirler almak için doğrudan sorumludurlar. Dolayısıyla bu çalışma sayesinde bu kurullar bilimsel açıdan alternatif konumlar belirleyerek olası bir afet durumunda insanların hayatlarının hızlı bir şekilde kurtarılmasını sağlayabileceklerdir. Diğer bir ifadeyle bu çalışma olası bir afet durumunda tüm illerde ve ilçelerde uygulanabilecek örnek bir çalışmadır.
Keywords : Çok Kriterli Karar Verme, Analitik Hiyerarşi Süreci, Geçici Barınma Alanı Seçimi

ORIGINAL ARTICLE URL