Dijital Çağda Veri Gazeteciliği: Manipülasyon Riskleri, Güvenilirlik ve Uygulamalı Bir Veri Okuryazarlığı Analizi

Authors : Ayşen Yalman

Pages : 186-216

Doi:10.17550/akademikincelemeler.1589747

View : 78 | Download : 130

Publication Date : 2025-04-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, dijital çağda veri gazeteciliğinin, haber üretimi ve sunumu süreçlerini nasıl dönüştürdüğünü; ancak aynı zamanda bilgi manipülasyonuna da açık bir alan yarattığını vurgulamaktadır. Veri okuryazarlığı düşük olan gazeteciler, verilerin doğru analiz edilmesi ve etkili şekilde sunulması konusunda yetersiz kalmakta, bu da haberlerin doğruluğunu ve güvenilirliğini tehlikeye atmaktadır. Bu eksiklik, medya içeriğinde manipülasyon riskini artırarak, toplumu yanıltıcı bilgilerle yanlış yönlendirebilmektedir. Dolayısıyla, araştırmada, gazetecilerin veri okuryazarlık düzeyleri ve bu düzeyin veri manipülasyonu üzerindeki etkisi iki aşamalı bir yöntemle incelenmiştir: Gazetecilerin veri okuryazarlık düzeyleri ölçülmüş ve yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, veri okuryazarlığı düzeyi düşük olan gazetecilerin manipülasyon tekniklerini fark etmede yetersiz olduklarını, dolayısıyla okuyuculara yanıltıcı bilgiler sunma riskinin arttığını göstermiştir. Bulgular, gazetecilerin %70’inin veri okuryazarlığı eğitimi almadığını ve %100’ünün veri yoluyla manipülasyonun mümkün olduğunu kabul ettiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, veri okuryazarlığı yetersiz olan gazetecilerin, verilerin doğru analiz edilmesi ve etkili bir şekilde sunulmasında yaşadıkları zorlukların, haberlerin doğruluğunu ve güvenilirliğini tehlikeye attığını ortaya koymaktadır.
Keywords : Veri Gazeteciliği, Veri Manipülasyonu, Haber Oyun (Newsgame), İnfografik Haber, Veri Görselleştirme

ORIGINAL ARTICLE URL