Beta Regresyon Yaklaşımlarının Uygulamalı Karşılaştırması: Sabit ve Değişken Saçılım Modelleri Üzerine Bir İnceleme

Authors : Onur Şentürk, Deniz Özonur, Hülya Olmuş

Pages : 32-43

View : 100 | Download : 95

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, oran türündeki bağımlı değişkenlerin modellenmesinde beta regresyon ve değişken saçılımlı beta regresyon modellerinin uygulanabilirliği iki farklı veri seti üzerinden değerlendirilmiştir. İlk veri seti, Avrupa Birliği üyesi ve aday ülkelerin makroekonomik göstergelerini içermekte olup sabit saçılım varsayımı altında klasik Beta Regresyon modelleri uygulanmıştır. Farklı bağlantı fonksiyonlarının (logit, probit, clog-log, cauchit, log-log) karşılaştırıldığı analizlerde, en yüksek log-olabilirlik ve Pseudo R² değerleri ile en düşük AIC ve BIC değerlerine sahip olan clog-log bağlantı fonksiyonu en uygun model olarak belirlenmiştir. İkinci veri setinde ise, ülke düzeyinde tanımlanmış Tanrı’ya inanç oranını açıklamaya yönelik bir analiz gerçekleştirilmiştir. Bu veri setinde ortalama ve varyans yapısının bağımsız değişkenlerle ilişkilendirildiği sabit ve değişken saçılımlı Beta Regresyon modelleri tahmin edilmiştir. Model karşılaştırmaları sonucunda, değişken saçılımlı logit modeli, en düşük AIC ve en yüksek log-olabilirlik ile Pseudo R² değerleriyle en başarılı model olarak öne çıkmıştır. Sonuçlar, bağlantı fonksiyonu seçiminin ve varyans modellemesinin beta regresyon modellerinin performansı üzerinde önemli etkileri olduğunu göstermekte; özellikle değişken saçılım yapısının dikkate alınmasının modelin açıklayıcılığını artırdığını ortaya koymaktadır.
Keywords : Beta regresyon, Değişken saçılım, Bağlantı Fonksiyonu, Model seçim kriterleri

ORIGINAL ARTICLE URL