Kafein Tüketim ve Nikotin Bağımlılık Düzeyindeki Farklılıkların Hemşirelik Öğrencilerinin Uyku Kalitesine Etkisi

Authors : Hülya Yılmaz, Şebnem Çınar Yücel, Şafak Dağhan, Leyla Khorshid

Pages : 261-268

Doi:10.61399/ikcusbfd.1662005

View : 59 | Download : 52

Publication Date : 2025-06-14

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Hemşirelik öğrencilerinin kafein tüketimi ve nikotin bağımlılık düzeyindeki farklılıkların uyku kalitesi üzerine etkilerini sosyodemografik özelliklere göre incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel araştırma tasarımına sahip bu çalışmanın evrenini Nisan 2021 – Temmuz 2022 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Hemşirelik fakültesinde eğitimine devam eden tüm öğrenciler (n=1142) oluşturdu. Evrenin tamamına ulaşılmış olup, çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden (n=553) öğrenciler araştırmanın örneklemini oluşturdu. Bu nedenle, gönüllülük esasına dayalı örnekleme yöntemi kullanıldı. Kafein tüketim düzeyleri tespiti için “Kafein Tüketim Alışkanlıkları Formu”, nikotin bağımlılığının tespiti için “Fagestrom Tölerans Testi”, uyku kalitesini etkileyen faktörlerin incelenmesi için “Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi” kullanıldı. İncelemeler spearman korelasyon, doğrusal regresyon, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizleri ile yapıldı. Bulgular: Sigara kullanan katılımcıların uyku kalitesinin sigara kullanmayan katılımcılara göre daha yüksektir (p<0,05). Katılımcıların Fagestrom Tölerans Testi puanları ile Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi puanları arasında anlamlı ve pozitif yönde bir istatistiksel ilişki olduğu (r=0,113; p=0,008), kafein tüketim miktarı ile Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı (r=0,033; p=0,445) saptanmıştır. Oluşturulan regresyon analiz modelinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (F=7,303; p<0,05). Katılımcıların sınıf düzeyi, baba eğitimi, aile gelir düzeyi ve sigara içme durumlarının uyku kalitesi üzerinde etkili olduğu saptanmıştır. Sonuç: Araştırma sonuçları yüksek kafein tüketimi ve sigara kullanımının uyku kalitesini olumsuz etkilediğini göstermiştir. Sigara kullanan öğrencilerin uyku kalitesinin daha düşük olduğu, kafein tüketimiyle uyku süresi arasında negatif, Uyku Latansı ile ise pozitif bir ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca, bazı demografik faktörlerin (sınıf düzeyi, baba eğitimi, aile geliri, ilaç kullanımı, cinsiyet) uyku kalitesi üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.
Keywords : Öğrenci, hemşirelik, kafein, uyku kalitesi, sigara içmek

ORIGINAL ARTICLE URL