Üniversite Öğrencilerinin Fiziksel Aktivite Düzeyleri ile Yorgunluk, Uyku Kalitesi ve Uykululuk Arasındaki İlişki

Authors : Mert Uysal, Ramazan Kurul

Pages : 70-79

Doi:10.53569/apjhls.1825655

View : 84 | Download : 93

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinde fiziksel aktivite (FA) düzeyi ile uyku kalitesi, yorgunluk ve uykululuk arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Çalışma, Mart–Haziran 2024 tarihleri arasında yürütülen kesitsel bir araştırmadır. Dahil edilme ölçütlerini karşılayan 18-25 yaş aralığında (20,84±1,62 yıl) 216 öğrencinin verisi analiz edildi. FA düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Form (IPAQ-SF) ile yorgunluk düzeyi Yorgunluk Şiddet Ölçeği (FSS; ≥36=önemli yorgunluk) ile, uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PSQI; ≥5=kötü uyku) ile ve uykululuk ise Epworth Uykululuk Ölçeği (ESS; ≥10=artmış uykululuk) ile değerlendirildi. Sürekli değişkenler için tanımlayıcı istatistikler hesaplandı. FA düzeyi ile kategorik değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson Ki-kare testi ile ölçeklerin toplam puanları arasındaki ilişkiler ise Spearman korelasyonu ile analiz edildi. FA düzeyi ile uyku kalitesi (χ²(2)=12,653; p=,002; Cramér’s V=,242) ve yorgunluk (χ²(2)=24,025; p<,001; V=,334) arasında anlamlı ilişki saptandı ve ayrıca daha yüksek fiziksel aktivite düzeyi daha iyi uyku kalitesi ve daha düşük yorgunlukla ilişkili bulundu. Uykululuk ile fiziksel aktivite düzeyi arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı ancak küçük etkili bulundu (χ²(2)=6,895; p=,032; V=,179). Spearman analizi, toplam FA ile PSQI ve FSS toplam puanları arasında küçük–orta düzeyde (ρ=−0,239 ila −0,305; p<,001) ve ESS toplam puanı ile küçük düzeyde (ρ=−0,179; p=,008) negatif korelasyonlar gösterdi. Sonuç olarak, üniversite öğrencilerinde daha yüksek fiziksel aktivite düzeyi, daha iyi uyku kalitesi ve daha düşük yorgunluk düzeyi ile ilişkili olarak bulundu. Bu bulgular, genç erişkinlerde uyku ve yorgunlukla ilgili sorunların yönetiminde fiziksel aktivitenin destekleyici bir hedef olarak ele alınabileceğini düşündürmektedir.
Keywords : Egzersiz, Genç erişkin, Uyku, Uykululuk, Yorgunluk

ORIGINAL ARTICLE URL