"İSTİŞHÂD YÖNÜYLE KUR’ÂN VE HADİSİN BİR KELİMENİN ANLAM DÜNYASINI İNŞASINDAKİ ROLÜ: RAHMET KAVRAMI ÖRNEĞİ"

Authors : İsmail Karahan, Nejdet Gürkan

Pages : 96-114

Doi:10.52115/apjir.1631850

View : 67 | Download : 52

Publication Date : 2025-04-15

Article Type : Research Paper

Abstract :İslâm’da her bir müslüman için Kur’ân’ı anlamak ve onunla amel etmek önemli bir gaye olmuştur. Bu nedenle Kur’ân’daki kelimeleri anlamaya yönelik başlayan sözlük çalışmaları, İslâm Coğrafyasının genişlemesiyle birlikte hem Arap Dilindeki kelimeleri kayıt altına almak hem de dil kültür mirasını gelecek nesillere aktarmak için sistemli bir şekilde gelişmiştir. Bu sözlükler içerisinde kadîm dediğimiz sözlükler, eserlerinde kullandıkları istişhâdlar sebebiyle dilciler tarafından tutulmuştur. Yazılan bu eserlerde bir kelimenin kökünden başlayarak türevleri, anlamsal boyutları şiir ve nesrin yanı sıra Kur’ân ve Hadislerden istişhâd örnekleriyle belirlenmeye çalışılmıştır. Çünkü Kur’ân’ın o günkü Arap Dili üzerine inmesi ve Hz. Peygamber gibi fasih konuşan biri tarafından açıklanması da bunu gerektirmektedir. Bu sebepten, İstişhâd-anlam ilişkisi önemli bir konudur. Bu çalışmamızda “Rahmet” kökünden türeyen “Rahmân” ve “Rahîm” sıfatlarının, Kur’ân ve hadislere yansımaları ele alınarak istişhadın anlamlar üzerindeki rolünü göstermeye çalışacağız.
Keywords : : Sözlük, İstişhâd, Kur’ân, Hadis, Rahmet kavramı

ORIGINAL ARTICLE URL