Kelam İlminde Kavramsal İhtilafın Sebepleri ve Mezhepsel Bağlamı

Authors : Fikrullah Çakmak

Pages : 45-65

Doi:10.52115/apjir.1632030

View : 85 | Download : 71

Publication Date : 2025-04-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı, çeşitli sebeplerle farklılaşan itikadi mezhepler arasındaki tartışmaların zamanla tamamen kavramsal bir boyuta evrildiğini ortaya koymak ve kavramlar arası ayrışmanın olası nedenlerini ele almaktır. İtikadi ekoller kendi içlerinde özgün terminoloji geliştirerek yöntemlerini ve fikirlerini geniş kitleleri aktarmışlardır. Onların geçirmiş olduğu her türlü evre kavramlara değişik anlamlar yüklemelerine sebebiyet vermiştir. İslam\\\'ın ilk dönemlerinden itibaren, inanç esasları üzerine yapılan tartışmalarda kullanılan terimlerin anlamlarının farklı yorumlanması, mezheplerin teolojik konumlarında derin ayrışmalara yol açmış, bu da İslam dünyasında mezhepler arasındaki görüş ayrılıklarını daha da keskinleştirmiştir. Çalışmada bu çatışmaların kavramsal boyutu ortaya koyulacaktır. Kelâm disiplini içindeki kavramların mezhepsel çatışmaları derinleştirdiğine, ayrışmaların temel bir nedeni olduğuna veya bu kavramların ortaya çıkış motivasyonlarına dair doğrudan bir çalışma bulunmamaktadır. Literatürdeki bu boşluk çalışmanın özgünlüğü olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın başlangıçta dil, düşünce, varlık ilişkisine, kavram ve ıstılah tanımlarına değinilmiştir. Daha sonra kelam disiplininde kavramların farklılaşmasının muhtemel sebepleri üzerinde durulmuştur. Sonuç olarak makale, İslam düşünce tarihindeki mezhepsel tartışmaların büyük ölçüde kavramsal bir zeminde gerçekleştiğini ortaya koymakta ve mezhepler arasındaki ayrışmaları anlamak ve çözümlemek için kavramların tarihsel süreçte geçirdiği dönüşüm ile mezheplerin bu kavramlara yüklediği anlamların doğru bir şekilde analiz edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Keywords : Mezhep, Kelam, Kavram, Dil, İhtilaf

ORIGINAL ARTICLE URL