SEHÂVÎ’NİN ŞERHU’T-TAKRÎB İSİMLİ ESERİ VE ŞERH YÖNTEMİ

Authors : Metin Tekin

Pages : 868-894

Doi:10.52115/apjir.1784724

View : 97 | Download : 100

Publication Date : 2025-12-18

Article Type : Research Paper

Abstract :İslam tarihi içerisinde hadis ilimlerine dair eser kaleme alan pek çok muhaddis yetişmiştir. Bu muhaddislerden biri İbn Hacer’in önde gelen talebelerinden ve başta hadis olmak üzere tarih, fıkıh, biyografi gibi farklı branşlarda eserler telif eden Şemsüddîn es-Sehâvî’dir. 831 tarihinde Kâhire’de dünyaya gelen ve çocukluk çağından itibaren ilimle meşgul olan Sehâvî, önce Kâhire ve etrafındaki muhaddislerden istifade etmiş, ardından Mekke, Medine, Kudüs ve Halep gibi şehirlere ilmî seyahatler gerçekleştirerek İbn Hacer el-Askalânî (ö. 852/1449), Bedrüddîn el-Aynî (ö. 855/1451), Kasım b. Kutluboğa (ö. 879/1474) gibi dönemin önde gelen âlimlerinden ilim tahsil etmiştir. Makalede hadis şerh edebiyatına özellikle usûl-i hadise dair kaleme aldığı eserlerle katkı sağlayan Sehâvî’nin usûl-i hadis eserleri içerisinde önemli bir yere sahip olan ve bu sahada Nevevî’nin (ö. 676/1277) Takrîb’i üzerine telif ettiği Şerhu’t-Takrîb isimli eserindeki hadis şerhçiliği ele alınacaktır. Araştırmada öncelikle asıl metin olan Takrîb ve yazılış tarihi, telif sebebi, müellife nispeti ile genel özellikleri bakımından mezkûr şerhle ilgili bilgi verilmiş akabinde Sehâvî’nin takip ettiği şerh yöntemi incelenmeye çalışılmıştır. Buna göre Takrîb üzerine yazılan ilk eserlerden olup özlü ve kısa bilgiler içermesi açısından muhtasar bir şerh olan Şerhu’t-Takrîb, esas aldığı metnin ibarelerindeki kapalılığın giderilmeye çalışılması ve anlaşılması maksadıyla tefsir, usûl-i fıkıh, akâid ve hadis gibi farklı ilim dallarına ait pek çok eserden alıntılar yapılan ve nispeten özgün sayılabilecek bir şerhtir.
Keywords : Hadis, Nevevî, Takrîb, Sehâvî, Şerhu't-Takrîb, Hadis Şerhçiliği

ORIGINAL ARTICLE URL