Hutug Uul I. Yazıtındaki “ķara” ve “käräkü” Meselesi ile Alternatif Bir Okuma ve Anlamlandırma Önerisi

Authors : İbrahim Kekevi

Pages : 1354-1360

View : 88 | Download : 91

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Eski Türk Yazıtları içerisinde Moğolistan bölgesi yazıtları; yayılım alanı, envanter zenginliği ve gramatikal malzeme bakımından önemli bir yere sahiptir. Özellikle yazıtların Türk-runik alfabeyle yazıldığı göz önünde bulundurulursa bu verinin tutarlı bir biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir. Doğru okuma; sırasıyla ilgili dile ilişkin fonetik, morfolojik ve semantik olguları doğrudan belirleyecektir. Moğolistan bölgesi yazıtları içerisinde yeniden değerlendirmeye açık birçok yazıt grubu bulunmaktadır. Bu yazıt gruplarından biri, şüphesiz Hutug Uul’dur. Eski Türk yazıtları içerisinde Moğolistan bölgesi yazıtlarından olan Hutug Uul I yazıtı üzerine yapılan bu çalışmada öncelikle mevcut çalışmalar üzerinden bilgi verilmiştir. Yazıtın envanter bilgisi, farklı adlandırmaları, yazıta ait fotoğraf ve tasvirler aktarılmıştır. Yazıtın ilk satırının transkripsiyonu ve günümüz Türkçesine aktarımı değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmede ele alınan ‘kara’ ve ‘käräkü’ sözcüklerinin kaynak eserlerdeki yazımları ele alınmıştır. Ayrıca bu iki sözcüğün anlam alanları da dikkatlere sunulmuş, birtakım tarihî verilerle açıklanmıştır. Okumada ve anlamlandırmada sorunlu olarak görülen bu sözcüklerle ilgili etimolojik, fonetik ve semantik veriler, tespitler ve çıkarımlardan hareketle yeni bir okuma ve anlamlandırma yapılmıştır.
Keywords : Eski Türk Yazıtları, Okuma, Ķara, Käräkü

ORIGINAL ARTICLE URL