1974 KIBRIS BARIŞ HAREKATI, ABD’NİN ARABULUCULUĞUNDAN AMBARGOYA GİDEN SÜREÇ

Authors : Mustafa Edip Çelik, Çağrı Kandemir

Pages : 1555-1566

View : 144 | Download : 282

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sürecinde Türkiye’nin politikalarını ve bu süreçte Türk-Amerikan ilişkilerinde yaşanan kırılmaları incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, ABD’nin arabuluculuk girişimlerinden silah ambargosuna kadar giden süreçte izlediği politikalar ve bu politikaların Türkiye açısından sonuçları analiz edilmiştir. Kıbrıs meselesinin, Türkiye’nin dış politikasında bir kimlik ve bağımsızlık aracı olarak nasıl bir anlam kazandığı vurgulanmıştır. Araştırma tarihsel ve betimleyici bir yöntemle yürütülmüş, olaylar kronolojik sırayla ele alınmıştır. Diplomatik belgeler, TBMM tutanakları, gazete arşivleri, arşiv belgeleri ve akademik literatür temel alınarak kapsamlı bir belge temelli analiz yapılmıştır. Türkiye ve ABD’nin resmi belgeleri, dönemin önde gelen siyasi aktörlerinin açıklamaları ve diplomatik yazışmalar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışma, Kıbrıs Barış Harekâtı’nın öncesi, harekâtın kendisi, Cenevre görüşmeleri ve sonrasında yaşanan gelişmeleri kapsamaktadır. ABD’nin darbe ve harekât sürecindeki tutumu, arabuluculuk çabaları, Birleşmiş Milletler kararları ve uyguladığı ambargo ayrıntılarıyla incelenmiş, İngiltere, Yunanistan ve Sovyetler Birliği gibi diğer aktörlerin süreçteki rolleri de değerlendirilmiştir. Kıbrıs Harekâtı’nın uluslararası diplomasi ve Soğuk Savaş dengeleri içindeki önemi bütüncül bir yaklaşımla ortaya konulmuştur.
Keywords : Kıbrıs, ABD, Türk- Amerikan İlişkileri, Soğuk Savaş, Ambargo

ORIGINAL ARTICLE URL