GÜMÜŞHANE İLİ KÜLTÜREL MİRASI: SARIÇİÇEK KÖY ODALARI

Authors : Ayşegül Çelenk Çavdar, Şule Sinem Sürdem

Pages : 277-295

Doi:10.31765/karen.1650080

View : 143 | Download : 141

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Kültürel izlerin somut verileri olan mimari yapılar, bulundukları bölgenin geleneğini, yaşayış biçimini ve belleğini oluşturan önemli unsurlar barındırmaktadır. Geleneksel mimarinin ve yerel kimliğin özgün örneklerinden biri olan köy odaları, Anadolu kültüründe köye gelen misafirleri ağırlamak ve onların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla inşa edilen yapılar olarak öne çıkmaktadır. Eğitim, eğlence, idari konular ve kültürel faaliyetler gibi çeşitli amaçlarla kullanılan köy odaları, köyün toplanma ve etkinlik mekânlarından biri olarak işlev görmüştür. Bu çalışmada, Gümüşhane ili Merkez ilçesine bağlı Sarıçiçek köyünde yer alan Sarıçiçek 1 ve 2 No’lu Köy Odaları incelenmiştir. Tarihi İpekyolu güzergâhında bulunan bu köy odalarının mimari özellikleri (plan ve cephe) ile iç mekân detayları (tavan, ocak, yüklük, kemer) ele alınmıştır. Çalışma kapsamında incelenen köy odalarını diğerlerinden ayıran bazı önemli unsurlar bulunmaktadır. Bu unsurlardan ilki, inşa sürecinde usta-çırak ilişkisine dayanan rekabetin bir anlatı olarak günümüze kadar ulaşmış olmasıdır. Diğer bir unsur ise her iki odanın iç mekân süslemelerinin özgünlüğüdür. Geleneksel Türk evi mimari özelliklerini barındırmalarıyla Sarıçiçek Köy Odaları, yapıldıkları döneme ait sosyal ve kültürel izler taşımaktadır. Sarıçiçek Köy Odaları üzerine literatürde kapsamlı bir çalışmanın bulunmaması ve bu yapıların ilin kültürel mirasındaki öneminden dolayı, bu iki köy odası çalışma kapsamında örneklem olarak seçilmiştir. Bölgede tespit edilen başka köy odalarının bulunmayışı ve her iki odadaki yoğun ahşap işçilikli süsleme detayları, bu yapıların kültürel değerini artırmaktadır. Çalışma, Sarıçiçek Köy Odaları üzerinden yapılan tespitlerin kentin yerel kimliği ve kültürel mirasına yönelik önemli çıkarımları içermesini, yapılara ilişkin çizimler ve bilgilerle bir arşiv niteliği taşımasını amaçlamaktadır.
Keywords : Sarıçiçek, köy odası, Gümüşhane, desen, kültürel miras

ORIGINAL ARTICLE URL