Elektrikli Araçlarda Kullanılan BLDC Motorun PI, PID, FOPI, FOPID ve FOPI+FOPD Tabanlı Kontrolörlerle Sürülmesi ve Verimliliklerinin Karşılaştırılması

Authors : Hilmi Zenk, Mirza Mashfiqur Rahman

Pages : 1730-1746

Doi:10.31466/kfbd.1772193

View : 129 | Download : 183

Publication Date : 2025-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, elektrikli araçlarda kullanılan motor yapıları ve kontrol yöntemleri incelenmiş, özellikle fırçasız doğru akım (BLDC) motorlarının sürücü ve kontrol sistemleri üzerinde durulmuştur. Simulink tabanlı bir model oluşturularak BLDC motor için farklı kontrolör yapıları (PI: Oransal-İntegral denetleyici, PID: Oransal-İntegral-Türev denetleyici, FOPI: Kesirli Dereceli PI denetleyici, FOPID: Kesirli Dereceli PID denetleyici, FOPI+FOPD: Kesirli Dereceli PI + Kesirli Dereceli PD denetleyicileri) test edilmiştir. Elde edilen simülasyon sonuçları, klasik kontrolörlerin belirli ölçüde yeterli olmakla birlikte kesirli mertebeden kontrolörlerin daha esnek ve etkili performans sunduğunu göstermektedir. Özellikle FOPI+FOPD kontrolörünün hata kriterleri (ISE: Hata Kareleri Integrali, IAE: Hata Mutlak Değerinin Integrali, ITSE: Zaman Çarpanlı Hata Kareleri Integrali, ITAE: Zaman Çarpanlı Hata Mutlak Değerinin Integrali) açısından en düşük değerlere ulaştığı ve sistem kararlılığını artırdığı görülmüştür. Sonuçlar, elektrikli araç motor kontrolünde kesirli mertebeden kontrol yaklaşımlarının yüksek verimlilik ve güvenilirlik için güçlü bir alternatif sunduğunu ortaya koymaktadır.
Keywords : Elektrikli araçlar, BLDC motor, Motor kontrolü, PI/PID denetleyicileri, Kesirli mertebeden kontrol

ORIGINAL ARTICLE URL