‘MAŞALLAH’ DEDİĞİM ÜÇ GÜN YAŞAMIYOR: KARADENİZ BÖLGESİNDEN DERLENEN NAZAR İNANIŞI ODAKLI KİŞİSEL DENEYİM ANLATILARININ KAOTİK MİZAH BAĞLAMINDA ÇÖZÜMLENMESİ

Authors : Ahmet Keskin, Zeynep Yıldırım

Pages : 235-262

Doi:10.18220/kid.1818994

View : 318 | Download : 288

Publication Date : 2025-11-06

Article Type : Research Paper

Abstract :Türk halk inanışları ve bu inanışlara bağlı ritüellerle yine çeşitli anlatılar içinde nazar inanışının ve buna bağlı olguların güçlü ve zengin bir görünüme sahip olduğu bilinmektedir. Tıpkı nazar inanışı gibi mizahi olguların da Türk halk kültüründe ve anlatılarında kendine zengin bir çeşitlilikle yer bulduğu görülmektedir. Bireyin gerçek yaşamda tecrübe ettiği bireysel deneyimlerini anlatmasıyla ortaya çıkan ve halkın inanışlarının, ritüellerinin, gündelik deneyimlerinin yansımalarını içeren kişisel deneyim anlatıları, temelleri itibariyle folklorun, edebiyat araştırmalarının ve sözlü tarih niteliği taşımaları bakımından da tarih disiplininin inceleme alanına giren çok boyutlu anlatı türlerinden biridir. Pek çok inanış ve ritüel için geçerli olduğu gibi nazar inanışına yönelik unsurların da kişisel deneyim anlatılarının biçimlenmesinde etkili olduğu görülmektedir. Çalışmada, Karadeniz bölgesinde gerçekleştirilen saha çalışmaları kapsamında kırk sözlü kaynak kişiden elde edilen altmış sekiz nazar konulu kişisel deneyim anlatısı, bu verileri incelemek ve çözümlemek için uygun niteliklere sahip olduğu düşünülen “kaotik mizah” yaklaşımıyla analiz edilmiştir.
Keywords : Karadeniz Mizah Kültürü, Halk Yaşamı ve Halk İnanışları, Nazar, Kişisel Deneyim Anlatıları, Kaotik Mizah

ORIGINAL ARTICLE URL