Üniversite Öğrencilerinin Kişilik Özelliklerinin Rasyonel ve Sezgisel Karar Verme Süreçleri Üzerine Etkisi

Authors : Zafer Saygılı, Serdar Saygılı

Pages : 177-199

Doi:10.38155/ksbd.1604117

View : 111 | Download : 51

Publication Date : 2025-06-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, lisans öğrencilerinin kişilik özelliklerinin rasyonel ve sezgisel karar verme süreçleri üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen ve 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Erciyes Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe ve Sosyoloji Bölümü\\\'nde öğrenim gören 172 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak \\\"On Maddeli Kişilik Ölçeği\\\" ve \\\"Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Ölçeği\\\" kullanılmıştır. Verilerin analizi AMOS 22.0 ve SPSS 21.0 yazılımları kullanılarak yapılmıştır. Ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik analizleri kapsamında doğrulayıcı faktör analizi (DFA), madde-toplam korelasyonu ve Cronbach Alpha yöntemleri uygulanmıştır. Çalışmada, Beş Faktör Kişilik Modeli temel alınarak kişilik boyutlarının rasyonel ve sezgisel karar verme süreçleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre kişilik boyutlarından dışadönüklük, sorumluluk ve deneyime açıklık düzeylerinin rasyonel karar verme eğilimini artırdığı tespit edilmiştir. Buna karşılık, bu kişilik boyutlarının sezgisel karar verme eğilimi üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Ayrıca, uyumluluk ve duygusal dengelilik boyutlarının hem rasyonel hem de sezgisel karar verme davranışları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi tespit edilememiştir.
Keywords : Kişilik, Karar Verme, Rasyonel Karar Verme, Sezgisel Karar Verme, Üniversite Öğrencileri

ORIGINAL ARTICLE URL