Biyoloji Öğretmenlerinin Çeşitli Değişkenlere Göre Yapay Zekâ Farkındalıklarının ve Öz Yeterliliklerinin Araştırılması

Authors : Esra Demirel Subaşı, Nurcan Uzel
Pages : 189-203
Doi:10.58638/kebd.1801923
View : 107 | Download : 154
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Ankara\\\'daki ortaöğretim kurumlarında görev yapan biyoloji öğretmenlerinin yapay zekâ farkındalıklarını ve öz yeterliklerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerine dayalı genel tarama modeli kullanılmış ve basit seçkisiz örnekleme yoluyla 333 öğretmenden veri toplanmıştır. Çalışmada cinsiyet, meslek yılı, mezun olunan fakülte ve görev yapılan okul türü gibi demografik değişkenlere göre farklılıklar analiz edilmiştir. Veri toplama sürecinde, kişisel bilgi formu, Ferikoğlu ve Akgün (2022) tarafından geliştirilen Öğretmenler İçin Yapay Zekâ Farkındalık Düzeyi Ölçeği ve Uyan ve Gültekin (2024) tarafından Türkçe\\\'ye uyarlanan Yapay Zeka Öz Yeterlilik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde normallik testleri, bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Bulgular, biyoloji öğretmenlerinin yapay zekâ farkındalıklarının ve öz yeterliklerinin genel olarak orta düzeyde olduğunu göstermiştir. Demografik değişkenlerin toplam farkındalık ve öz yeterlik puanlarında anlamlı bir farklılık yaratmadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, meslek yılı arttıkça, farkındalık için uygulama bilgisi alt boyutunda ve öz yeterlik için asiste etme alt boyutunda anlamlı ancak düşük düzeyde artışlar gözlenmiştir. Farkındalık açısından, Anadolu liselerinde görev yapan öğretmenlerin, diğer okul türlerindeki öğretmenlere göre uygulama bilgisi ve inanç-tutum puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Öğretmenlerin yapay zekâya yönelik farkındalık ve öz yeterliliklerini geliştirmeye yönelik uzun vadeli ve kapsamlı çalışmalar önerilmektedir.
Keywords : Biyoloji öğretmeni, farkındalık, öz yeterlilik, yapay zekâ

ORIGINAL ARTICLE URL