Türkiye’de Fizik Eğitimi Alanında Bilgisayar Destekli Öğretim Odaklı Lisansüstü Tez Çalışmalarının Analizi

Authors : Gülden Çetinkaya, Beril Yılmaz Senem

Pages : 106-128

Doi:10.58638/kebd.1530433

View : 138 | Download : 151

Publication Date : 2024-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de fizik eğitimi alanında Bilgisayar Destekli Öğretim ile uygulama yapılmış lisansüstü tezleri genel özelliklerine, yöntem ve örneklem özelliklerine, Bilgisayar Destekli Öğretim uygulamalarının genel ve yöntemsel özelliklerine, çalışmada etkisi incelenen değişken ve ilgili sonuçlarına göre analiz etmektir. Nitel araştırma yaklaşımı benimsenen bu çalışmada, araştırmanın amacına yönelik doküman analizi yapılmıştır. Araştırmada, Türkiye’de 2022 yılına kadar “bilgisayar destekli öğretim” ve “fizik” konulu anahtar kelimeleriyle tanımlanmış ve YÖK Ulusal Tez Merkez’inde tam erişimi sağlanan 43 yüksek lisans ve 10 doktora tezi olmak üzere toplam 53 lisansüstü tez incelenmiştir. Betimsel bir çalışma olan bu araştırmada tezlerin analizinde araştırmacılar tarafından geliştirilen \\\"Tez İnceleme Formu\\\" kullanılarak içerik analizi yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde Excel programı kullanılmış ve bulgular, frekans ve yüzde oranlarını içeren tablo ve grafikler aracılığıyla sunulmuştur. Araştırmada lisansüstü tezlerin genel özellikleri bakımından yüksek lisans tezlerinin, doktora tezine göre daha çok olduğu, tezlerin yarısından fazlasının (%58,5) makaleye dönüştürüldüğü belirlenmiştir. Yöntem ve örneklem özellikleri açısından ise tezlerde, yarı deneysel desenin (%81,1) diğer desenlere göre daha çok kullanıldığı, örneklem seçiminde araştırmacıların çoğunlukla kolay ulaşılabilir yöntemi (%54,7) tercih ettikleri, en sık devlet okullarında (%90,6) 9. sınıf öğrencileri (%23,6) ile uygulama yapıldığı belirlenmiştir. Fizik öğretiminde en sık mekanik konularında uygulamalar yapılırken atomun yapısı, kuantum fiziği radyoaktivite gibi konular sadece birer çalışmada yer almıştır. Animasyon (%36) ve simülasyon (%30) en sık tercih edilen BDÖ araçları iken tezlerde Adobe Flash, Phet ve Vitamin en sık yer verilen bilgisayar uygulamaları olmuştur. Dersteki uygulamaları çoğunlukla araştırmacı kendisi (%73,5) yaparken uygulamaların %20,8’i dersin öğretmeni tarafından tek başına yürütülmüştür. Araştırmada, lisansüstü tezlerde Bilgisayar Destekli Öğretim uygulamalarının çoğunlukla ‘yöntem’ (%56) olarak ele alındığı belirlenmiştir. Bu çalışmaların büyük çoğunluğunda (28/31) her öğrenci için bir bilgisayar var olsa ve öğrencinin bilgisayar ile etkileşimi sağlansa da uygulamaların yüzde (19/31)’ında öğrenciler süreç içerisinde kendi hızlarında ilerleyebilmekte, yüzde (13/31)’inde kontrol tamamen öğrencide ve yüzde (6/31)’inde ders dışı bir zamanda uygulamaya erişebilmektedir. Lisansüstü tezlerde Bilgisayar Destekli Öğretim uygulamalarının akademik başarı (%83), tutum (%41,5), kalıcılık (%17) ve motivasyona (%11,3) etkisi incelenmiş, akademik başarıyı artırdığına, kalıcılığa ve motivasyona olumlu etkileri olduğuna yönelik bulgulara ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarının fizik eğitimi alanında Bilgisayar Destekli Öğretim ile ilgili yeni araştırma konusu seçiminde, BDÖ uygulamalarında yöntem belirlemede ve tasarlamada araştırmacılara yardımcı olacağı düşünülmektedir.
Keywords : Bilgisayar destekli öğretim, fizik eğitimi, içerik analizi

ORIGINAL ARTICLE URL