Çincede Mahremiyetin Söylemi: Boşaltım ve Salgı Temelli Örtmece Sözler

Authors : Canan Candan Kanar

Pages : 182-198

Doi:10.55036/ufced.1745653

View : 63 | Download : 83

Publication Date : 2025-12-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Dil, toplumsal değerlerin, kültürel normların ve bireysel mahremiyetin bir yansıması olarak yalnızca iletişim aracı değil, aynı zamanda sosyal duyarlılığın da göstergesidir. Toplumların ayıp, tabu veya hassas olarak gördüğü tuvalete gitme, tükürme, terleme, kusma, vücut sıvısı gibi salgı ve boşaltım faaliyetleri gibi fizyolojik eylemler doğrudan dile getirilmekten kaçınılmaktadır. Bu durum, farklı dillerde çeşitli örtmece stratejilerinin gelişmesine neden olmuştur. Çincede ve Türkçede bu tür fizyolojik ihtiyaçları ifade ederken kullanılan örtmece sözler, bireylerin sosyal konumları ve kültürel nezaket anlayışları ile doğrudan ilişkilidir. Bu çalışmada, Çincede yer alan salgı ve boşaltım gibi fizyolojik süreçlere yönelik örtmece sözler dilsel ve kültürel açıdan incelenmiş; benzer biçimde Türkçedeki örtmece kullanımlarla karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmıştır. Araştırma kapsamında, Çince ve Türkçede yaygın olarak kullanılan örtmece ifadeler derlenmiş; bu ifadeler semantik yapı, kullanım bağlamı ve kültürel işlevleri açısından analiz edilmiştir. Nitel araştırma yöntemi benimsenerek, ilgili dil verileri çeşitli sözlükler, deyim kaynakları, alan yazını ve gündelik dil örnekleri üzerinden toplanmış; örtmece sözlerin kullanımına yön veren sosyo-kültürel normlar betimsel analiz tekniğiyle değerlendirilmiştir. Ayrıca, iki kültürün ahlak anlayışı, mahremiyet algısı ve dilsel nezaket ilkeleri bağlamında örtmece kullanımındaki benzerlik ve farklılıklar ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Keywords : Çince örtmece söz, fizyolojik ihtiyaç, Türkçe karşılaştırma, kültürel dil kullanımı

ORIGINAL ARTICLE URL