Mobil Sağlık Uygulamaları Mahremiyetimizi Nasıl Tehdit Ediyor?

Authors : Murat Uluk

Pages : 160-190

Doi:10.56676/kiad.1549707

View : 58 | Download : 78

Publication Date : 2025-06-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Sağlık verileri, bireylerin zihinsel ve fiziksel durumlarına ilişkin son derece hassas verilerden oluşur. Hastalıklar, tahlil sonuçları ve sağlık raporları gibi verilerin yanı sıra tansiyon, nabız, uyku düzeni ve gündelik aktiviteler de sağlık verileri arasında yer almaktadır. Mobil uygulama mağazalarında bireylerin sağlık durumunu takip etme, kontrol etme ve yönetmeleri için birçok uygulama bulunmaktadır. Hassas veriler toplayan ve işleyen bu uygulamaların kullanıcı mahremiyetine ne denli saygı duyarak süreci yürüttükleri hakkında bilgi eksikliği söz konusudur. Çalışma, Türkiye’deki Google Play mağazasında en popüler 20 mobil sağlık uygulamasının hangi üçüncü taraf izleyiciler barındırdıklarını, kullanıcı cihazlarından hangi izinleri talep ettiklerini ve gizlilik sözleşmelerinde bunları nasıl ele aldıklarını incelemiştir. Araştırma, 22 Mart – 29 Mart 2024 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Elde edilen veriler, uygulamaların %75’inin yabancı şirketlere ait olduğunu ve tüm uygulamalarda toplam 153 izleyicinin olduğunu göstermektedir. Tüm uygulamalarda en az iki farklı üçüncü taraf izleyici yer alırken, Google ve Meta’ya ait izleyicilerin yoğunluğu dikkat çekmektedir. İzleyicilerin büyük çoğunluğu reklam ve analitik amaçlar için kullanılmaktadır. Yüklendikleri cihazlardan belirli özellik veya verilere erişmek için en çok 83, en az 9 izin istenmiştir. 19 uygulama en az bir özel/tehlikeli olarak etiketlenen izin istenmiştir. Uygulamaların hepsi Türkçe olmasına rağmen yarısının gizlilik sözleşmesi İngilizcedir. 3 uygulamanın sözleşmesi hiç yoktur, 7 uygulamanın sözleşmesi Türkçedir. Türkçe sözleşmelerde uygulamaların sahip olduğu izleyiciler ve talep ettikleri izinler nadiren yer almaktadır. İngilizce sözleşmelerin okunabilirlik seviyesi en az lise mezunu ve/veya üniversite öğrencisi seviyesindedir. Çalışma, sağlık alanındaki uygulamaları mahremiyet odaklı çözümleyerek alandaki eksikleri ortaya çıkarmaktadır. Bu alanda mahremiyetin sağlanmasının özel yaşama ve bireysel özgürlüklere katkı sağlaması beklenmektedir.
Keywords : sağlık verileri, mahremiyet, mobil uygulamalar, üçüncü taraf izleyiciler

ORIGINAL ARTICLE URL