Homo Economicus'tan Nöroekonomik Ajan'a: Çalışma Ekonomisinde Yeni Bir Paradigma

Authors : Kerem Çolak

Pages : 499-518

Doi:10.21180/iibfdkastamonu.1635856

View : 205 | Download : 152

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Davranışsal ve deneysel ekonominin evrildiği son dönem çalışmaların sinirbilim metotlarıyla yeni yöntemler kullanılması sonrasında, çalışma ekonomisi alanında nöroekonominin sunduğu potansiyeli ve metodolojik çerçeve bu makalede incelenmektedir. Geleneksel neo-klasik iktisat paradigması, bireylerin rasyonel aktörler olduğu varsayımıyla sınırlıdır ve bu yaklaşım, gerçek insan davranışlarını yeterince yansıtamamaktadır. Nöroekonomi, rasyonellik varsayımının ötesine geçerek, bireylerin karar alma süreçlerinde bilişsel önyargılar, duygular ve sosyal normların etkisini anlamaya yönelik derinlemesine analizler sunar. fMRI ve EEG gibi nörogörüntüleme teknikleri, iş gücü arzı, motivasyon, ücret belirleme ve işçi-işveren ilişkileri gibi temel çalışma ekonomisi konularına yeni perspektifler kazandırmaktadır. Makale, adalet algısı, güven, riskten kaçınma ve kayıptan kaçınma gibi faktörlerin sinirsel temellerinin, iş kararları üzerindeki etkilerini ele alarak nöroekonominin potansiyel katkılarını vurgulamaktadır. Bununla birlikte, nöroekonominin entegrasyonu, bazı metodolojik eleştiriler ve zorluklarla ilgili görüşlerle de karşı karşıyadır. Bu araştırmaların güvenilirliğini artırmak için dikkatli bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği vurgulanarak, nöroekonominin, çalışma ekonomisi alanında insan davranışlarını daha gerçekçi ve etkili biçimde anlamaya yardımcı olabilecek güçlü bir araç olabileceği ve gelecekteki araştırmaların disiplinlerarası işbirliği ile daha ufuk açıcı sonuçlar elde edilebileceğine dair sonuçlara ulaşılmıştır.
Keywords : Çalışma Ekonomisi, Nörobilim, Nöroekonomi, Karar Verme, Bilişsel Önyargılar

ORIGINAL ARTICLE URL