19. yüzyılın ilk yarısında Azerbaycan aydınlarının devlet-din ilişkileri üzerine görüşleri ve laiklik eğilimleri

Authors : Ceyhun Məmmədov

Pages : 956-967

View : 220 | Download : 123

Publication Date : 2023-09-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Batı Avrupa\'da ve Doğu İslam dünyasında din ile devlet, hükümdar ile şahsiyet ilişkileri hakkında farklı felsefi görüşler vardı. Azerbaycan\'da Aydınlanma\'nın ortaya çıkışı sırasında İslam, sosyal hayatın her alanına hakim oldu. Din, bu dönemde devlet kurumlarının bel kemiğiydi. Bu dönemden itibaren skolastik tutucu dini ve laik düşünce arasında bir mücadele başlamıştı. Bahs edilen dönemde, ilk nesil maarifçi filozof ve düşünürlerin İslam-devlet ilişkileri konusundaki görüşleri tarafsızdı. Abaskulu ağa Bakühanov (1794-1847) devlet, hükümdar, İslam, ulusal ve dini kimliğin karşılıklı ilişki sorununu, Mirza Şefi Vazeh (1794-1852) kamu yönetimi, adil, despot padişah, aydın hükümdar, İslami meseleler konusunu, Mirza Kazım Bey (1802-1870) devlette imam, İslam, ictihad, hükümdar ve dini reformlar, skolastisizmden laiklik ve sekülerleşmeye doğru gelişme eğilimlerini incelemiştir.
Keywords : Aydınlanma, Devlet, Din, Milli Ve Dini Kimlik, Adil Padişah, Aydın Hükümdar, Kamu Yönetimi, İmam, İslam

ORIGINAL ARTICLE URL