İslamiyet Öncesi Türk Devlet Yönetiminde Kağan ve Kurultaylar

Authors : Ayten Akcan

Pages : 4259-4285

View : 117 | Download : 175

Publication Date : 2025-02-07

Article Type : Research Paper

Abstract :İslamiyet Öncesi Türk devlet anlayışında hâkimiyetinin kaynağı ilahîdir ve yönetimin en başında bulunan Türk kağanı da Gök Tanrının yeryüzündeki temsilcisidir. Zamanla şekillenen Türk hâkimiyet anlayışının önemli bir bileşeni olan kurultaylar ise kağandan sonra en güçlü ikinci yönetim birimi görünümündedir. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde, devlet meclisi gibi yapılanan kurultaylar, günümüzde en ideal yönetim biçimi olarak tanımladığımız ve modern demokrasilerin önemli unsurlarından olan bugünkü meclislerin temelini oluşturan bir kamu kurumu olarak karşımıza çıkmaktadır. İslamiyet Öncesi Türk Tarihi’nde kurultaylar, birçok konunun konuşulduğu, tartışıldığı ve genellikle neticeye kavuşturulduğu bir yapıdır. Ayrıca düzenin sağlanması adına hukuk kurallarının oluşturulmasından savaşa ve barışa karar verilmesine, kağanın kim olacağı hususundan, kağanın almış olduğu kararları denetlemeye ve alınan yanlış kararlar neticesinde kağanın yetkilerini sınırlandırmaya kadar birçok görevi de üstlenmiştir. Bu çalışmada yerli kaynak niteliğinde olan başta Orhun Yazıtları, Oğuzname, Kutadgu Bilig’den ve Dede Korkut anlatılarından ve hiç şüphesiz çalışmanın bazı bölümlerinde de Çin kaynaklarından gerektiği ölçüde istifade ederek kurultayların İslamiyet Öncesi Dönemlerde Türk devlet yapılanmasına, hukuk sistemlerinin oluşmasına ve gelişmesine ne gibi faydalar sağladığını ele almaya çalışacağız. Aynı zamanda bu dönem Türk devletlerinde bu kurulların işleyişine ve topluma ilişkin yönlerine kısaca değineceğiz.
Keywords : İslamiyet Öncesi Türkler, Hâkimiyet, Kurultay, Yönetim, Devlet

ORIGINAL ARTICLE URL