Analitik Felsefe - Kıta Felsefesi Ayrışmasının Tarihsel Dayanakları

Authors : Çağlar Karaca

Pages : 949-975

Doi:10.20981/kaygi.1610494

View : 94 | Download : 99

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Analitik felsefe ile kıta felsefesi arasındaki ayrışma, 20. yüzyılda ortaya çıkmış ve felsefe tarihine damgasını vurmuştur. Ayrışmanın Amerikan üniversitelerinde “resmiyet” kazanması ve ardından küresel ölçekte yaygınlaşması ile birlikte, çeşitli felsefe akımları arasındaki fay hatları da derinleşmiştir. Bu makalede, söz konusu ayrışmanın ne ölçüde felsefî savlara dayandığı sorgulanmakta; ayrışmanın yer yer düşünce tarihindeki girift ilişkilenmeleri perdelediği ve bu durumun anakronik yorumlarla paralel bir gelişim sergilediği öne sürülmektedir. Bu savı desteklemek üzere, ayrışmada belirleyici olan fikrî akımlar ve ideolojik kamplaşmalar ile tüm bunlara bağlı olarak akademide gerçekleşen kırılmalar ele alınacaktır. Makalenin ilk bölümünde felsefî akımların çeşitliliği ve aralarındaki bağlantıların karmaşık niteliği vurgulanarak, ayrışmanın meşruiyeti sorgulanacaktır. Kuşkusuz, tarihten günümüze oldukça farklı hatlarda ilerleyen ve hatta birbirine karşı kayıtsız kaldığı görülebilen birçok felsefe ekolü mevcuttur, ancak buradaki mesele iki farklı üst kategorinin varlığının dayanakları ile ilgilidir. İkinci bölümde ise ayrışmanın şekillenmesinde etkili olan felsefî düşünceler ve bu düşüncelerin şekillendiği ortamı belirleyen siyasal ve tarihsel gelişmeler üzerinde durulacaktır. Burada özellikle, Soğuk Savaş döneminin ideolojik ortamının felsefedeki ayrışmayı derinleştiren doğrudan ve dolaylı ele alınacaktır.
Keywords : Metafelsefe, Analitik Felsefe, Kıta Felsefesi, Felsefe Tarihi, Metafizik, Felsefe-Bilim İlişkisi

ORIGINAL ARTICLE URL