Sporcuları müsabaka esnasında olumsuz davranışlar sergilemeye yönlendiren etkenlerin sınıflama yargılarına dayalı ölçeklenmesi

Authors : Yasin Altın
Pages : 651-669
Doi:10.51177/kayusosder.1746151
View : 34 | Download : 103
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, sporcuların müsabaka sırasında olumsuz davranışlara yönelmelerine neden olan etkenleri belirlemeyi ve bu etkenlerin sporcuların deneyimlerine dayalı göreli önemlerini, sınıflama yargılarına dayalı ölçekleme tekniği ile ortaya koymayı amaçlamıştır. Çalışma, nicel bir yaklaşımla, betimsel ve kesitsel olarak yürütülmüş olup, katılımcılarını çeşitli branşlarda aktif olarak müsabakalara katılan 278 sporcu (185 erkek %66,7; 93 kadın %33,3; yaş ortalaması= 22,27, SS = 4,03) oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, katılımcılara literatür taraması ve uzman görüşlerine dayanılarak hazırlanan 12 temel etkeni içeren “Sporda Olumsuz Davranışlara Yönlendiren Etkenler Formu” sunulmuş ve her bir etkenin, katılımcıların müsabakalardaki genel deneyimlerine bağlı olarak olumsuz davranışlara yönlendirme bakımından ne ölçüde etkili olduğunu sınıflandırmaları istenmiştir. Bu form, hakem kararları, kazanma anlayışı, sporcunun öfkesini kontrol edememesi, antrenör ve takım arkadaşlarının etkileri ile rakip ve seyirci davranışları gibi etkenleri içermektedir. Veriler çevrimiçi anket yöntemiyle toplanmış ve R (4.3.2.) ortamında sınıflama yargıları kanununun Koşul B denklemine göre analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, sıfıra ötelenmiş ölçek değerlerine göre, hakemlerin adil olmayan kararlar vermesi (Sc= 0,931), ne pahasına olursa olsun kazanma anlayışına sahip olma (Sc= 0,777) ve sporcuların öfkesini kontrol edememesi (Sc= 0,569) en yüksek ölçek değerlerine sahip etkenler olarak belirlenmiş ve çevresel etkenler ise daha düşük ölçek değerlerine sahip olduğu görülmüştür. Sonuçlar, müsabaka esnasında sporcuların olumsuz davranışlarını açıklamada bireysel psikolojik etkenlerin çevresel faktörlere kıyasla daha belirleyici olduğunu göstermektedir.
Keywords : Ahlaki davranış, Spor etiği, Sporcu, Ölçekleme teknikleri, Olumsuz davranış

ORIGINAL ARTICLE URL