Nar Meyvesinde Güneş Yanıklığına Karşı Hasat Öncesi Torbalama Uygulamalarının Fizyolojik ve Biyokimyasal Etkileri

Authors : Ali İkinci

Pages : 159-182

View : 54 | Download : 57

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Review Paper

Abstract :Nar (Punica granatum L.), yüksek antioksidan içeriği ve besin değeriyle öne çıkan, kurak ve yarı kurak iklimlerde yaygın olarak yetiştirilen önemli bir meyve türüdür. Ancak bu ekolojilerde nar üretimi, özellikle güneş yanıklığı, meyve çatlaması ve renk bozuklukları gibi abiyotik stres faktörleri nedeniyle ciddi kalite kayıplarıyla karşı karşıyadır. Güneş yanıklığı, meyve yüzey sıcaklığının kritik eşik değerleri (46–52 °C) üzerine çıkmasıyla oluşan fotooksidatif bir doku hasarıdır ve pazar değerini %30’a kadar düşürebilmektedir. Bu derlemede, nar meyvesinde güneş yanıklığını önlemeye yönelik hasat öncesi torbalama (bagging) uygulamalarının fizyolojik ve biyokimyasal etkileri literatür bulgularına dayalı olarak incelenmiştir. Torbalama, meyve çevresinde mikroiklim modifikasyonu oluşturarak yüzey sıcaklığını düşürmekte, antosiyanin birikimini teşvik etmekte ve oksidatif stres göstergelerini azaltmaktadır. Ayrıca; torba materyali, rengi ve uygulama zamanlaması gibi faktörlerin meyve kalitesi üzerindeki belirleyici rolü vurgulanmıştır. Torbalama, yalnızca güneş yanıklığını ve çatlamayı önlemekle kalmaz; aynı zamanda C vitamini, fenolik bileşikler ve toplam antioksidan kapasiteyi artırarak iç kaliteyi de iyileştirir. Pestisit kullanımını azaltması ve kimyasal kalıntı riskini düşürmesi sayesinde iyi tarım uygulamaları ve organik üretim sistemleriyle uyumlu bir yöntem olarak öne çıkmaktadır.
Keywords : Nar, güneş yanıklığı, torbalama, mikroiklim, antioksidan, meyve çatlaması

ORIGINAL ARTICLE URL