Üniversite öğrencilerinin özyeterlik, deneyime açıklık ve keşif ile kariyer uyumu arasındaki ilişkide proaktif kariyer davranışlarının aracı rolünün incelenmesi

Authors : Ahmet Güneşlice, Fulya Cenkseven Önder, Bilal Kaya

Pages : 573-595

Doi:10.33400/kuje.1612922

View : 189 | Download : 301

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :21. yüzyılın çalışma yaşamı; değişkenlik, belirsizlik, karmaşıklık ve muğlaklık gibi birçok faktörü içerisinde barındırmaktadır. Günümüz iş ve çalışma dünyası kariyer yaşamını şekillendirmede kendi sorumluluğunu alabilen, yeniliklere uyum sağlayabilen, krizleri fırsata çevirebilen ve proaktif kariyer davranışları sergileyen bireylere ihtiyaç duymaktadır. Bu yüzden okul yaşamından iş yaşamına geçiş sürecinde olan üniversite öğrencilerinin kariyer uyumlarını güçlendiren değişkenlerin açığa çıkarılması önemli görülmektedir. Bu araştırma ile üniversite öğrencilerinin özyeterlik, deneyime açıklık ve keşif duygusu ile kariyer uyumları arasındaki ilişkide proaktif kariyer davranışlarının aracı rolü incelenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını 235’i (%69.1) kadın, 105’i (%30.9) erkek olmak üzere toplamda 340 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak “Genel Özyeterlik Ölçeği”, “Merak ve Keşfetme Ölçeği”, “Beş Faktörlü Kişilik Özelliği Ölçeği”, “Proaktif Kariyer Davranışları Ölçeği” ve “Kariyer Uyum Yetenekleri Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizi, korelasyon analizi ve bootstrap yöntemine dayalı regresyon analizi ile yapılmıştır. Doğrudan ve dolaylı ilişkileri test etmek için yol analizi kullanılmıştır. İstatiksel analizler sonucunda proaktif kariyer davranışlarının, özyeterlik, deneyime açıklık ve keşif ile kariyer uyumu ile pozitif yönlü ilişkili olduğu ve proaktif kariyer davranışlarının özyeterlik, deneyime açıklık ve keşif ile kariyer uyumları arasındaki ilişkide aracılık etkisine sahip olduğu bulunmuştur. Bireylerin proaktif kariyer davranışlarını geliştirmek, özyeterlik, deneyime açıklık ve keşfetme duygularını güçlendirmek kariyer uyumlarına olumlu katkı sağlayacaktır. Ulaşılan sonuçlar neticesinde çalışmanın güçlü yönleri ve sınırlılıkları tartışılmış, uygulayıcı ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Keywords : kariyer uyumu, keşif, deneyime açıklık, özyeterlik, proaktif kariyer davranışları

ORIGINAL ARTICLE URL