Erken çocuklukta dijital oyun bağımlılığı: Ebeveyn farkındalığı

Authors : Kübra Ateş, Aysel Esen Çoban

Pages : 596-618

Doi:10.33400/kuje.1615290

View : 377 | Download : 518

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Erken çocukluk döneminde dijital oyun bağımlılığının çocukların gelişimi üzerindeki etkisinde, ebeveynlerin bu konudaki farkındalığı oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle araştırmada, erken çocukluk döneminde dijital oyun bağımlılık eğilimi ile dijital ebeveynlik farkındalığı ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nicel yöntemlerden ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubunda, 4-6 yaş aralığında 202 çocuk ve ebeveynleri yer almaktadır. Verilerin elde edilmesinde Kişisel bilgi formundan, Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi Ölçeği’nden ve Dijital Ebeveynlik Farkındalık Ölçeği’nden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde korelasyon, t testi ve ANOVA kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, okul öncesi dönem çocukların dijital oyun bağımlılık eğilimi toplam puanı ile dijital ebeveynlik farkındalık ölçeği olumsuz model olma, dijital ihmal, verimli kullanım, risklerden koruma alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Çocukların dijital oyun bağımlılık eğilimi ölçeği çatışma alt boyutunda cinsiyete göre farklılığın olduğu, dijital oyun bağımlılık eğilimi ölçeği hayattan kopma, sürekli oynama ve hayata yansıma alt boyutlarında cinsiyete göre farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Çocukların dijital oyun bağımlılığı eğilimi toplam puanı ile yaşı arasında anlamlı farklılığın olmadığı görülmüştür. Okul öncesi dönem çocukların dijital oyun bağımlılığı eğilimi hayattan kopma, çatışma, sürekli oynama alt boyutlarının ve toplam puanının dijital araçla oynama süresine göre istatiksel olarak anlamlı bir farklılığa sahip olduğu tespit edilmiştir. Ebeveynler dijital araçları nasıl kullanacağını ve nelerin sakıncalı olduğunu bildiklerinde, çocuklarını dijital dünyanın olumsuzluklarından koruyabilecekleri görülmektedir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda öneriler verilmiştir.
Keywords : erken çocukluk dönemi, okul öncesi, dijital oyun bağımlılığı, dijital ebeveynlik farkındalığı

ORIGINAL ARTICLE URL