SOSYAL İZOLASYONUN NEDEN OLDUĞU STRESİN OKSİDATİF STRES BELİRTEÇLERİ VE ÖĞRENME İLE İLİŞKİLİ NÖROGRANİN/ CAMKII/CREB PROTEİNLERİNE ETKİSİ

Authors : İnci Turan, Hale Sayan Özaçmak

Pages : 148-155

Doi:10.18229/kocatepetip.1540581

View : 38 | Download : 38

Publication Date : 2025-04-28

Article Type : Research Paper

Abstract :AMAÇ: Sosyal izolasyon (Sİ) hem insanlar için hem de ratlar gibi sosyal hayvanlar için önemli bir stres faktörüdür. Sİ stresine maruz kalan ratların davranışsal bozukluklar gösterdiği ve kognitif fonksiyonlarının bozulduğu bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı erken dönemde oluşturulan Sİ stresinin öğrenme ve hafızayı nasıl etkilediğini ve sinaptik proteinlerde meydana gelen değişiklikleri incelemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmada 21 günlük 20 adet erkek Wistar albino cinsi rat kullanıldı. Ratlar rastgele 2 gruba ayrıldı: 1) Kontrol grubu (n=10), 2) Sİ grubu (n=10). Sİ doğum sonrası 21. günde sütten kesmenin ilk gününden itibaren 6 hafta boyunca her sıçanın farklı kafeslerde barındırılmasıyla gerçekleştirildi. Kontrol grubu hayvanları ise her kafeste 3-4 sıçan olacak şekilde ve sosyal etkileşimin gerçekleşeceği standart koşullarda barındırıldı. 6 haftalık süre sonunda öğrenme ve hafızayı değerlendirmek için Morris su labirent (MWM) testi kullanıldı. Test sonunda ratlar feda edilerek hipokampüs dokuları toplandı. Doku malondialdehid (MDA) ve indirgenmiş glutatyon (GSH) seviyeleri spektrofotometrik olarak ve nörogranin, kalsiyum/kalmodulin bağımlı protein kinaz tip II (CaMKII), Döngüsel AMP (cAMP) cevap elementine bağlanan protein (CREB) ve Beyinden türeyen nörotrofik faktör (BDNF) seviyeleri ELISA ile değerlendirildi. BULGULAR: Sİ ve kontrol grubu arasında MWM testinde öğrenme ve hafıza açısından fark saptanmadı. Hipokampüs dokusunda nörogranin, CaMKII ve CREB düzeyleri gruplar arasında farklı değildi. Sİ yapılan grupta hipokampüs MDA düzeyi artarken, GSH ve BDNF düzeyleri azaldı. SONUÇ: Çalışmamızda sütten kesme sonrası oluşturulan altı haftalık Sİ stresinin öğrenme ve hafıza bozukluğuna neden olmadan hipokampüste oksidatif stresi arttırdığı, BDNF düzeylerini düşürdüğü ve diğer sinaptik proteinleri değiştirmediği gösterildi.
Keywords : sosyal izolasyon, öğrenme ve hafıza, Neurogranin

ORIGINAL ARTICLE URL