Ortaokul Öğrencilerinin Çevre Sorunları, Ekolojik Ayak İzi ve Su Ayak İzi Kavramları ile İlgili Bilişsel Gelişimlerinin İncelenmesi

Authors : Gülistan Ayhan, Ufuk Töman

Pages : 515-543

Doi:10.51531/korkutataturkiyat.1471798

View : 95 | Download : 81

Publication Date : 2024-06-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada; ortaokul öğrencilerinin çevre sorunları, ekolojik ayak izi ve su ayak izi kavramlarına ilişkin bilişsel gelişimlerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmada, gelişimsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. 5. sınıf kademesinden 16, 6. sınıf kademesinden 16, 7. sınıf kademesinden 27 ve 8. sınıf kademesinden 21 olmak üzere toplam 80 öğrenci araştırmaya katılmıştır. Veri toplama aracı olarak; çevre sorunları, ekolojik ve su ayak izi hakkında senaryolandırılmış açık uçlu sorular ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Çalışmanın birinci aşamasında öğrencilere çevre sorunları, ekolojik ve su ayak izi başlıkları altında senaryolarla hazırlanmış açık uçlu sorular yöneltilmiştir. Verilen yanıtlar literatürdeki tanımlara uygun ve bilimsel olarak ifade edilip edilmemesine göre kategorize edilmiştir. Verilen yanıtlara temalar ve kodlar tayin ederek frekansları belirlenmiştir. 5., 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin büyük bir kısmının “Çevre Sorunları” başlığı altında su kirliliği, toprak kirliliği, hava kirliliği kavramları hakkında sorulan soruları cevaplayabildikleri tespit edilmiştir. “Ekolojik Ayak İzi” başlığı altında sorulan sorularda öğrencilerin büyük bir kısmının ekolojik ayak izinin bilimsel tanımını yapamadıkları ortaya çıkmıştır. “Su Ayak İzi” başlığı altında sorulan sorularda öğrencilerin hiç birinin su ayak izinin tanımını bilimsel olarak yapamadıkları görülmüştür. Araştırmanın ikinci aşamasında ise senaryolarla oluşturulmuş açık uçlu sorulara paralel olarak hazırlanmış yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. 5., 6., 7. ve 8. sınıflardan beşer öğrenci seçilmiş; toplam 20 öğrenci ile yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin çevre sorunları hakkında bilgi sahibi oldukları ancak ekolojik ve su ayak izini bilimsel olarak tanımlayamadıkları tespit edilmiştir.
Keywords : Su kirliliği, toprak kirliliği, hava kirliliği, ekolojik ayak izi, su ayak izi

ORIGINAL ARTICLE URL