Hasta ve Hasta Yakınlarının Radyasyonun Zararlı Etkilerinden Korunma Yöntemleri Hakkında Bilgi Düzeyleri

Authors : Merve Arı, Ayşe Çömü, Kemal Ödev, Kübra Güzel, Kübra Bahar Doğan

Pages : 274-285

Doi:10.59244/ktokusbd.1707510

View : 32 | Download : 14

Publication Date : 2025-08-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Bu çalışma radyasyon konusunda hastaların ve hasta yakınlarının radyasyon kavramına dair bilgi düzeylerini, korunma ve arınma yöntemlerine ilişkin farkındalıklarını ve alınan dozla ilgili algılarını nitel yöntemlerle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Özel bir görüntüleme merkezine başvuran katılımcılara radyasyon kavramı, zararları, korunma ve arınma yöntemleri, bilgi kaynakları ve doz farkındalığına ilişkin sorular yöneltilmiştir. Veriler tematik analiz yöntemiyle sınıflandırılmış, bulgular doğrultusunda yorumlanmıştır. Bulgular: Çalışma sonunda bireylerin radyasyon konusundaki bilgi düzeylerinin oldukça değişken olduğu ve bilimsel doğrularla halk arasında yaygınlaşan yanlış bilgilerin iç içe geçtiği saptanmıştır. Özellikle hasta ve hasta yakınları arasında belirgin farklar göze çarpmaktadır. Hasta yakınlarının, hastalara kıyasla radyasyonun tanımı, zararları, korunma yöntemleri ve doz farkındalığına ilişkin daha geniş ve teknik bilgiye sahip oldukları görülmüştür. Her iki grupta da radyasyonun zararlı etkileri konusunda genel bir farkındalık bulunmasına rağmen, korunma ve arınma yöntemlerine dair bilgi düzeyi oldukça heterojendir. Sonuç: Katılımcıların radyasyon konusuna genel olarak duyarlı ve temkinli yaklaştıkları görülmektedir. Katılımcıların bilgi kaynaklarının çoğunlukla bilimsel olmayan kaynaklara dayanması sağlık okuryazarlığı açısından önemli bir boşluğa işaret etmektedir. Halkın radyasyon konusundaki bilgi eksikliklerinin giderilmesi ve yanlış inanışların düzeltilmesi için toplum temelli sağlık eğitimi programlarının verilmesi büyük önem arz etmektedir. Eğitimlerin yalnızca hastalara değil, hasta yakınlarını da kapsayacak şekilde planlanması gerekmektedir.
Keywords : radyasyon, Radyasyon güvenliği, radyasyondan korunma, bilgi düzeyi

ORIGINAL ARTICLE URL