HALKBİLİM PERSPEKTİFİNDEN TÜRKİYE’DE SÜRELİ YAYINLARDA EPİK DESTANLAR ÜZERİNE İNCELEMELER (1930-1980)

Authors : Umut Karacar, Metin Eren

Pages : 1-17

Doi:10.58642/kutbilim.1832791

View : 98 | Download : 158

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Türk halkbilimi tarihi, geniş ve derinlikli bir şekilde incelenmelidir. Bu kapsamda sözlü kültür türlerinin tarihî perspektifle incelenmesi gerekmektedir. Türk epik destan geleneği ile ilgili çalışmaların Türkiye’deki sürecinin detaylı bir incelemesinin halkbilim araştırmaları ile birlikte Türk düşüncesinin dönüşüm evrelerini anlamaya da katkısı olacaktır. Bu makale, 1930-1980 yılları arasında süreli yayınlarda yer alan ve Türk halkbilimi çerçevesinde üretilen destan türü ile ilgili yazıların tespiti, içerik analizi ve seçilmiş yazıların betimsel değerlendirilmesi yoluyla temel yaklaşımların belirlenmesi amacıyla yazılmıştır. Destan türü ile ilgili metinlerin tespiti için folklor bibliyografyaları, Milli Kütüphane Makaleler Bibliyografyası, İslam Araştırmaları Merkezi’nin (İSAM) makaleler veri tabanı, Ulusal Tez Merkezi sistemindeki dergi indeksleri ile ilgili tezler, Milliyetçi Dergiler projesindeki metinler taranmıştır. Destan türü ile ilgili öne çıkan isimler tespit edilmiştir. 19. yüzyıl ile birlikte Türk destan geleneği bilimsel incelemelere konu edilmeye başlanmıştır. Özellikle Çarlık Rusya sınırları içerisindeki Türk halklarının destanları ile ilgili çalışmalar 19. Yüzyılın ikinci yarısında sistemleşmiş ve nicelik olarak artmıştır. Türkiye sahasında destan incelemeleri II. Meşrutiyet sonrası dönemde başlamıştır. 1914 sonrası dönemde ise Ziya Gökalp, M. Fuad Köprülü, Ali Canip ve Hilmi Ziya gibi isimlerin etrafında destan türü, destanların millet hayatındaki yeri ve milli bir destan oluşturulması imkânı etrafında tartışmalar yapılmıştır. 1930’ların başında destanlar ve Türk destanlarıyla ilgili görüşleriyle Zeki Velidi Togan’ı ve Abdulkadir İnan’ı da bu listeye eklemek gerekir. 1930-1980 arası yapılan bu inceleme ile destan türü ile ilgili çalışmaların kavram, incelenen metinler, yöntem ve teori bakımlarından sahip oldukları özellikler incelenmiştir
Keywords : Epik Destan, Türkiye, Dergi, Halkbilim

ORIGINAL ARTICLE URL