ADI VE MÜELLİFİ KARIŞTIRILAN BİR ESER ÜZERİNE: RÂZ-NÂME Mİ, SA’D-NÂME Mİ? İBRAHİM GÜLŞENÎ’NİN Mİ, GÜLŞENÎ-İ SARUHANİ’NİN Mİ?

Authors : Mustafa Erdoğan, Emre Töre

Pages : 25-64

Doi:10.51592/kulliyat.1517114

View : 114 | Download : 63

Publication Date : 2024-09-02

Article Type : Research Paper

Abstract :Eski Türk Edebiyatı araştırmalarının en zor yanlarından biri yazma eserlerdeki ortak mahlaslı müelliflerin karıştırılması ve buna bağlı olarak da müellif eser eşleştirilmelerinde ortaya çıkan belirsizlikler veya hatalı tespitlerdir. Bu çalışmada Râz-nâme/Sa’d-nâme adlı eserin adının hangisi olduğu, eserin İbrahim Gülşenî’ye mi yoksa Gülşenî-i Sarûhânî’ye mi ait olduğu sorusuna cevap aranmaktadır. İbrahim Gülşenî 16. yüzyılda Anadolu’da doğmuş, İran ve Mısır coğrafyasında yaşamış mutasavvıf bir şairdir. Gülşenîi Sarûhânî de aynı dönemde İran coğrafyasında doğup Anadolu’da yaşamış, tasavvufî şiirleri ile öne çıkmış bir şairdir. Döneme tanıklık eden kaynaklarda bahsi geçen Gülşenîlerin eserlerinden ayrıntılı bir şekilde bahsedilmez. Ayrıca ortak mahlas nedeni ile kaynaklarda belirtilmeyen eserlerinin günümüz araştırmacıları tarafından karıştırılması muhtemeldir. Şâirlerin yaşadığı dönem kaynaklarının hiçbirisinde Râz-nâme ya da Sa’d-nâme adlı bir eserin olduğundan bahsedilmemektedir. Son zamanlarda yapılan bilimsel çalışmalarda kütüphanelerdeki nüshalardan yola çıkılarak bu eserlerin varlığından söz edilmektedir. Bu kapsamda öncelikle bahsi geçen iki müellif hakkında, akabinde Râz-nâme ve Sâd-nâme adlarıyla anılan eserler hakkında bilgi verilmiştir. Eserlerin genel özellikleri incelendikten sonra karşılaştırmalar yapılarak adının ne olduğuna ve hangi müellife ait olabileceğine ilişkin tespitler ortaya konulmuştur. Ayrıca bu çalışmanın sonunda, Râz-nâme olarak neşredilen çalışmalarda yer almayan ve Sa’d-nâme adlı nüshada tespit edilen üç yüz yirmi beş beyitlik kısma yer verilmiştir.
Keywords : İbrahim Gülşenî, Gülşenî i Sarûhânî, Râz nâme, Sad nâme

ORIGINAL ARTICLE URL