TYMM Fen Bilimleri 5. Sınıf Ders Kitabında Yer Alan Açık Uçlu Soruların YBT’ye Göre İncelenmesi

Authors : Eray Emrah Kuyucu, Büşra Karakaya, Hasan Özcan

Pages : 115-138

Doi:10.46762/mamulebd.1771084

View : 170 | Download : 236

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Açık uçlu sorular, Yenilenmiş Bloom Taksonomisine (YBT) göre incelendiğinde öğrencilerin bilgiyi sadece hatırlama düzeyinde sınırlı kalmayıp aynı zamanda bilgiyi analiz etme, değerlendirme ve yaratıcı şekilde kullanmalarını da hedeflemektedir. Öğrencilerin öğrendikleri bilgileri kendi kelimeleriyle ifade etmelerine imkân tanıyarak kalıcı ve anlamlı öğrenmeleri desteklemektedir. Bu nedenle araştırmada Türkiye Yüzyılı Maarif Model (TYMM) kapsamına uygun olarak hazırlanmış 5. sınıf fen bilimleri ders kitabı ünite sonu değerlendirme sorularının açık uçlu soru bölümü olan B istasyonu incelenmiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemi olan doküman analiziyle yürütülmüştür. Araştırmanın bulgular kısmı içerik kategorilerine ayrılarak hazırlanmıştır. Veriler, araştırma amacına uygun olarak 5. sınıf fen bilimleri ders kitabı ünite sonu değerlendirme bölümünde yer alan açık uçlu sorulardan elde edilmiştir. Araştırma amacı belirlenerek veriler toplanmış, analiz sürecinde her bir soru YBT’nin bilişsel basamakları doğrultusunda değerlendirilerek sınıflandırılmıştır. Sınıflandırma yalnızca açık uçlu sorular için yapılmıştır. Sınıflandırmalarda tekrar eden basamaklar örümcek radar grafiğinde özetlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar açık uçlu soruların YBT’nin alt boyutlarında yoğunlaştığını göstermektedir. Üst bilişsel becerileri ölçen soru sayısı oldukça az olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin elde ettikleri kazanımları kendi deneyimleriyle ifade edebileceği değerlendirmelerin bulunması anlamlı öğrenmeyi etkili hale getirmektedir. Değerlendirme sorularının açık uçlu sorular kısmında soruların Bloom taksonomi basamaklarına eşit bir şekilde dağılması ve üstbilişsel yetenekleri geliştirmeye yönelik değerlendirme sorularına ağırlık verilmesi önerilmiştir.
Keywords : Açık uçlu sorular, Fen Bilimleri eğitimi, Yenilenmiş Bloom Taksomonisi, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, bilişsel süreç

ORIGINAL ARTICLE URL