Sosyal Devlet Tasarımı ile İstatistiksel Söylemler Arasında Bir Refah Vaadinin Anatomisi: Türkiye’de Sosyal Transfer Harcamalarına İlişkin Ampirik Bulguların Değerlendirmesi

Authors : Coşkun Can Aktan, Mehtap Öksüz

Pages : 106-128

Doi:10.26650/mcd2025-1677780

View : 66 | Download : 74

Publication Date : 2025-06-04

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışmada Türkiye’de sosyal transfer harcamalarının makroekonomik etkileri (büyüme, gelir dağılımında adaletin sağlanması ve yoksulluğun azaltılması vb.) üzerine yapılmış başlıca ampirik araştırmaların ana bulguları ve sonuçları ele alınarak söz konusu ampirik araştırmalardan elde edilen bulgulara ve ortaya konulan politika önerilerine ne derece güvenmemiz gerektiği konusu farklı bakış açıları ortaya konularak değerlendirilmektedir. Toplam 38 ampirik çalışma, kullanılan veri setleri, yöntemleri ve analiz dönemleri bakımından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Literatürde sosyal transferlerin büyüme, yoksulluk, gelir dağılımı, mutluluk ve insani gelişme üzerindeki etkisine dair ulaşılan bulgular arasında tutarsızlıkların varlığı gözler önüne serilerek istatistiksel söylemlere koşulsuz güvenmenin sakıncaları üzerinde durulmaktadır. Bu bağlamda, çalışmada, sosyal transferlere ilişkin politikaların sosyal devlet hedefleriyle ne ölçüde örtüştüğü sorusunun, yalnızca teknik analizlerle değil, aynı zamanda normatif ve yapısal değerlendirmeler aracılığıyla tartışılması gerekliliği vurgulanmaktadır. Bu çalışma bir bibliyometrik analiz çalışması değildir. Literatür özeti niteliğindeki bu değerlendirme, çalışmaların metodolojisi ve bulgularındaki farklılıkları ortaya koyarak alandaki genel eğilimleri ve akademik katkıları sistematik bir çerçevede sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmamızda ampirik araştırmalardaki bulguların genel bir değerlendirilmesi yapıldıktan sonra sosyal harcamaların özellikle sosyal devletin ana amaçlarını gerçekleştirmede ne ölçüde etkili olduğuna dair tespitler farklı perspekti f lerden kritik edilmektedir.
Keywords : Sosyal harcamalar, sosyal transfer harcamaları, sosyal yardımlar, sosyal devlet, sosyal transfer paradoksu

ORIGINAL ARTICLE URL