Türk Basını Bağlamında Gazete ve Dil İlişkisi
Authors : Fırat Yolcu
Pages : 1084-1100
Doi:10.33206/mjss.1614063
View : 144 | Download : 170
Publication Date : 2025-07-10
Article Type : Research Paper
Abstract :İlk dönemlerinde diğer bilim dallarının kuramsal alt yapısından beslenerek gelişen iletişim çalışmaları psikoloji, antropoloji, sosyoloji, siyaset biliminin yanında dilbilimden de faydalanmıştır. Doğası gereği disiplinler arası bir alana karşılık gelen iletişim çalışmalarında, kitle iletişim araçları işlevini yerine getirirken dilin imkânlarından faydalanmakta aynı zamanda dili de kendine özgü bir kullanımla yeniden biçimlendirmektedir. Dilbilimin temel inceleme alanı olan dil konusu, kitle iletişim araçlarındaki kullanımı yönüyle iletişim bilimleri için de önemli bir çalışma alanıdır. Alan yazın incelendiğinde basın dili kavramı ile Türk basın dilinin tarihsel gelişiminin bütün yönleriyle açık bir şekilde tartışılmadığı görülmektedir. Bu çalışma, yazılı basın metinlerinin sahip olduğu dil özelliklerini kuramsal ve tarihsel bir bakış açısıyla Türk yazılı basını bağlamında betimlemeyi amaçlamaktadır. Bu nedenle betimsel analiz ile doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada yazılı basında yer alan haber yazıları ve diğer metin türlerinin dil özellikleri ile Osmanlı İmparatorluğu\\\'ndan Cumhuriyet\\\'e uzanan süreçte bu dilin dönemsel değişimleri üzerinde durularak basın dili üzerine kavramsal bir tartışma yapılmaktadır. Türk nesrinin ortaya çıkması Tanzimat’la başlayan gazetecilik faaliyetleriyle şekillenmiş, özellikle Şinasi bu dönemde basın dilinin gelişimine önemli katkılar sunmuştur. Türk basın dili Cumhuriyet dönemiyle birlikte önemli bir gelişme göstermiş ve bu özgün gelişim 1970’lere kadar devam etmiştir. 1970’lerden sonra dil ve anlatım özellikleri dilbilimsel ve edebi olarak önceki dönemlerdeki ilerlemenin gerisinde kalmıştır. 2000’li yıllarla birlikte internet ve dijitalleşmenin etkisiyle yeni medya araçlarının yaygınlaşması, zaman ve mekâna bağlı olarak toplumsal etkileşim pratiklerinin değişmesi gibi nedenler basın dilinde de yeni etkileşim, anlatım ve biçim özelliklerinin ortaya çıkmasına neden olmuştur.Keywords : Gazete, dil, basın dili ve değişimler
ORIGINAL ARTICLE URL